kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Urtebetetze festa / Castillo Suarez / Elkar, 2012

Izatea bera Igor Estankona / Argia, 2012-12-09

Castillo Suarezek lehenik eta behin Leire Bilbaori eskertzen dio hegoak eman izana, eta Garazi Kamiori “lurreratze pistan” zain egon izana. Ulertzen dut nik izango dela bihozkadetan sinesteko esan diola Ondarroako poetak, eta bihozkadok orrazten, ordenatzen, fintzen lagundu diola Kamiok. Eta eskertzen ondoren Yolanda Castañoren zita batekin hasten da liburua, arrainen gainekoa. Eta gero irakurlea sartzen du Castillok mundu eder triste batera, esaldi bakar batean bilduz bere asmoa: “Gure historia kontatzen diogu maite dugun jendeari, / baina maite zaitut esanda nahikoa da gehienetan”.

Hunkiberatasuna, esateko gogoa… mimoz eta txeraz idatzita dago liburua, maite zaitut bat da poetaren ofizioari. Urtebetetze festa honetan ametsa naturaltasunez nahasten da errealitatearekin, eta poesia hurreratzen da narrazio lirikaz puztura, eta mugarik gabeko errealismo magiko horrek lortzen du giro berezi bat, zalantza existentzialez eta amodio galdez betea. Maitasun femenino bat da Castillorena, ezinezkoa, platonikoa eta arean itogarria, baina poema sorta bakoitzaren ostean dauden ahapaldi biko zita laburrek arnasa hartzeko eta hausnartzeko balio dute: “Nire beldurrik handiena da ez zarela zu oraingoa izango; ez naizela ni bestelakoa bilakatuko”.

Egundoko Castillo Suarez onena iruditu zait, benetan eta gordin idatzi duelako atseginaren eta minaren mugan, negarrez eta barreka. Tonua eta haria aurkitu dituela dirudi, ze lehenagoko zenbait lanetan intentsitateak behera egin ohi bazuen eta gauza lar esan nahi izaten bazituen batera, Urtebetetze festa da elipsiaren eta denboraren joko landuago bat, irudimena dominatzeko ahalegin bat. Eta horrek ematen dio hain zuzen libertate poetiko gehiago, zehaztasun emotibo handiagoa. Batzuetan ahotsak nahasten dira, beste batzuetan hirugarren pertsonak bihurtzen dira lehen pertsonaren bigarrenak, baina joritasun harmoniadun bat da, iluna, pobrea eta argia, mitologia ezohiko batean oinarritzen dena: bikini bustiak, eguneroko bizitza, laztanen hondarrak, desengainua eta serpentinak.

Osagai guztiokin eta luma sendoarekin eraiki du istorio bat mila aldiz kontatua, alegia, izan nahiko genukeenaren istorioa. Historia pertsonal hori jada ez da barruak husteko edo idazteagatik idazteko, baizik eta gure baitan miatzeko, gauza funtsezkoen bila. Idazleak ahotsa aurkitzen duenean, irakurleok poztu egiten gara. Zortetsuak garela pentsatzen dugu.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak