kritiken hemeroteka

7.304 kritika

Azken kritikak

« | »

Espainolak eta euskaldunak / Joxe Azurmendi / Elkar, 1992

Bejondizula Joxe! Jexux Arrizabalaga / Egin, 1993-01-24

Bi aste pasiak eraman ditut liburuarekin, batez ere, —bi asteburu— eta egia esateko oraindik ez dut dena behar bezala irakurri, gehientxuena irakurri badut ere. 581 orrialde dituen “totxo” bat ez da hain erraz irensten.

Saiakerak dituen zatietatik gehien, gustatu zaizkidanak (Errenazimendua eta Garai modernoa) azken zatiak izan dira, beharbada, ezagunagoak edota urrunagoak egin zaizkidalako hasierakoak, eta alderantziz besteak.

Liburua irakurri ondoren atera dudan ondoriorik nagusiena hau da: Badugula garaia lerdoak izateari utzi eta geu izaten hasteko, betidanik, gurekiko intoleranteak izan direnak baztertuz.

Joxe Azurmendiren Curriculum-ari buruz aipamenik egitekotan —alde batera utziz berak idatzi dituen liburu entsaio, tesi, artikulu eta abar, alde batera utziz, baita ere, bere titulu pila— nire ustez; gizon honek dituen hiru ezaugarririk nabarmenenak azalduko ditut bi hitzetan: Batetik, ideia berriak sortzeko duen ahalmena, hots, kultura desberdinei buruz daukan jakinduria, hizkuntza pila bat menperatzea etabar. Azkenik, liburuan bertan ere ongi asko adierazten duen abertzaletasuna.

Abertzaletasuna esaten dudanean ari naiz esaten herriarekiko azaltzen duen maitasuna; eta herriarekiko esaten dudanean, esanahi dut euskaldun herri txiroarekiko. (Izan ere, egun gauza hauek ondo zehazten ez badira berehala manipulatzen dituzte).

Ingeleses ez dakien espainol ala frantses hiztunari burla egiten zaio anglosaxoi herri aurreratuetan. Erromatarren garaian, Erroman bertan grekera etzekien patrizioari ere burla egiten omen zitzaion, esaten digu Joxek. Euskaldunari berriz, orduan eta orain,

beti egin izan zaio burla. Horregatik gutako askok euskara baztertu eta beste kultura batekoa izatea erabaki izan du. Ordea, lehen eta orain euskaldun izaten jarraitu nahi izan duenak egon dira eta daude: Eta hauek ez dira izan ez lehen eta ez orain herri honetako jauntxoak. Euskara inoiz ez da izan jauntxoen, hizkuntza.

Herri honek inoiz ez du lortu aske eta herri oso bat moduan bilakatzerik, hal eta guztiz ere, bizirik dirau. Bizirik irauten badu euskararengatik da. Victor Hugok gure herria ezagutu ondoren, “Euskara da euskaldunen aberria” idatzi zuen eta zerbaitengatik. Hauxe da, liburu honen mezua, alegia, hizkuntza-kaxkar baina gurea dugun herri txiki bat garela, hori bakarrik dugula eta hortik kanpo inguruan ditugun horiek ez gaituztela maite, alderantziz baizik eta gurean jarraitu nahi badugu behingoz eta betirako hobe dugula beste leku batzuetara begiratu. Pentsamendu honek gaurko ere balio du. Madrilera edota Parisera begiratzen duenak gurengandik urrutiratzetik at ordainetan jasotzen duen saria erridikuloa egin duelaren sentsasioa besterik ez duelako izango.

Azurmendiren saiakera honek eskoletan gure historia irakasteko balio du.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Iratxe Esparza

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Ibon Egaña

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Javier Rojo

Fake news, ez dira atzo goizekoak
Fito Rodriguez

Mikel Asurmendi

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak