kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Lorategiko festa / Katherine Mansfield (Anton Garikano) / Elkar, 2011

Lorategiko festa Mikel Garmendia / eizie.org, 2012-04-11

Ipuin modernoaren sortzailetzat hartzen da K. Mansfield eta Txhekhovek berarengan izandako eragina nabarmentzen. Emana digute gurean K. Mansfielden beraren nola haren idazkeraren berri bai Iban Balerdiren (Gara, 2012-02-11) bai Leire López Ziluagaren (Berria, 2012-01-22) kritika-lanek, bai eta Anton Garikano itzultzailearen Lorategiko festako hitzaurreak ere. Honela dio Garikanok hitzaurre horretan: “Hori da, azken batean, K.M.-en ardura: giza jokabidearen berri ematea, bere kontraesan eta gordintasunekin, modu poetikoan”.

Gehixeago zehaztuz, Brill andereñoa izeneko ipuina har dezakegu Garikanok aipatzen duenaren adibide, hortxe aurkituko baitugu agerian giza jokabidearen kontraesan eta gordintasuna: Brill andereñoa banku batean eserita dago bizitzari begira zoriontsu eta, aldi berean, aldamenean dagoen neska-mutil bikote gaztea Brill andereñoari iseka eta mezprezu eginez. Ipuin honetako —eta besteetako— giroak hauxe iradokitzen digu: ezer gertatzen ez denean ere gauza asko gertatzen dira.

Eta hori guztia modu poetikoan egiten duela esaten digu Garikanok. Modu poetiko hori ere gehixeago konkretatu nahiz, aipatutako giroez gain, narratzailearen ahotsa iruditzen zait dela klabea ipuinen amaierekin batera, zeinak ez baitira ez guztiz itxiak ez guztiz irekiak: norabide bat iradokitzen dute, hautazkoa betiere.

Ateratzen hasia da, horrenbestez, Urrezko Biblioteka bilduma eta hauxe dugu bilduma horretako bigarren alea. Bertsio zuzendua dugu, beraz, Lorategiko festa —lehenengo bertsioan Lorategiko festa eta beste kontakizun batzuk— eta material aproposa dugu, noski, bi bertsioak konparatzeko eta, lehenengo bertsiotik hona igarotako hamalau urteko tartean, hizkuntzan, estiloan, itzultzeko moduetan (eta igarotako tartea oso handia ez bada ere, are balio eta pertzepzio kulturaletan ere) izandako aldaketak aztertu eta ondorioak ateratzeko. Esan dezagun, adibidez, lehen bertsioan Ezkontza à la mode zena À la mode ezkontza bihurtu zaigula eta Familia ideal bat, berriz, Familia eredugarria. Hari honi tiraka, hortxe dugu eztabaidatzekoa: bertsio zuzenduak ala berritzulpenak behar ditugu? Noiz batzuk eta noiz besteak?

Lorategiko festa ipuin-bildumaren euskarazko bertsio hau benetan gomendagarria eta interesgarria izateaz gain, itzulpen-konparaketarako material aproposa ere bada orain. Estimatzekoa benetan.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak