kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Lorategiko festa / Katherine Mansfield (Anton Garikano) / Elkar, 2011

Lorategiko festa Mikel Garmendia / eizie.org, 2012-04-11

Ipuin modernoaren sortzailetzat hartzen da K. Mansfield eta Txhekhovek berarengan izandako eragina nabarmentzen. Emana digute gurean K. Mansfielden beraren nola haren idazkeraren berri bai Iban Balerdiren (Gara, 2012-02-11) bai Leire López Ziluagaren (Berria, 2012-01-22) kritika-lanek, bai eta Anton Garikano itzultzailearen Lorategiko festako hitzaurreak ere. Honela dio Garikanok hitzaurre horretan: “Hori da, azken batean, K.M.-en ardura: giza jokabidearen berri ematea, bere kontraesan eta gordintasunekin, modu poetikoan”.

Gehixeago zehaztuz, Brill andereñoa izeneko ipuina har dezakegu Garikanok aipatzen duenaren adibide, hortxe aurkituko baitugu agerian giza jokabidearen kontraesan eta gordintasuna: Brill andereñoa banku batean eserita dago bizitzari begira zoriontsu eta, aldi berean, aldamenean dagoen neska-mutil bikote gaztea Brill andereñoari iseka eta mezprezu eginez. Ipuin honetako —eta besteetako— giroak hauxe iradokitzen digu: ezer gertatzen ez denean ere gauza asko gertatzen dira.

Eta hori guztia modu poetikoan egiten duela esaten digu Garikanok. Modu poetiko hori ere gehixeago konkretatu nahiz, aipatutako giroez gain, narratzailearen ahotsa iruditzen zait dela klabea ipuinen amaierekin batera, zeinak ez baitira ez guztiz itxiak ez guztiz irekiak: norabide bat iradokitzen dute, hautazkoa betiere.

Ateratzen hasia da, horrenbestez, Urrezko Biblioteka bilduma eta hauxe dugu bilduma horretako bigarren alea. Bertsio zuzendua dugu, beraz, Lorategiko festa —lehenengo bertsioan Lorategiko festa eta beste kontakizun batzuk— eta material aproposa dugu, noski, bi bertsioak konparatzeko eta, lehenengo bertsiotik hona igarotako hamalau urteko tartean, hizkuntzan, estiloan, itzultzeko moduetan (eta igarotako tartea oso handia ez bada ere, are balio eta pertzepzio kulturaletan ere) izandako aldaketak aztertu eta ondorioak ateratzeko. Esan dezagun, adibidez, lehen bertsioan Ezkontza à la mode zena À la mode ezkontza bihurtu zaigula eta Familia ideal bat, berriz, Familia eredugarria. Hari honi tiraka, hortxe dugu eztabaidatzekoa: bertsio zuzenduak ala berritzulpenak behar ditugu? Noiz batzuk eta noiz besteak?

Lorategiko festa ipuin-bildumaren euskarazko bertsio hau benetan gomendagarria eta interesgarria izateaz gain, itzulpen-konparaketarako material aproposa ere bada orain. Estimatzekoa benetan.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak