kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Azalaren memoria" / "Itinerarium / Xabier Olaso / Bermingham, 2001

Itinerarium Jon Kortazar / Bilbao, 2002-05

Xabier Olasoren (Otxandio, 1964) bosgarren liburua argitaratu berri du Bermingham Editorialak, Iparragirre sariak argitaratzen dituen sailean. Urretxu eta Zumarragako Udalek eratzen dituzten sari hauetan ezaguna dugu Olasoren partaidetza, baten baino gehiagotan irabazle suertatu delako.

Gauaren magalean eta Urtaro liburuek Iparragirre sari hau irabazi zuten; Ariaren hariak liburuarekin, berriz, Ernestina de Champourcin saria eskuratu zuen idazleak.

Poema liburu bi aurkitzen ditugu liburu honetan: Azalaren memoria, sariaren irabazlea, eta Itinerarium, bigarren sariaren hartzailea. Liburu bi batera argitaratzeak ez dakit onik egiten dion irakurketari, baina gauzak diren bezalakoak dira, eta bosgarren liburu fisikoaren aurrean bagaude ere, bikoitza den emanaldi honetan Olasoren bosgarren eta seigarren poema liburuak irakurtzeko beta dugu.

Otxandiako idazlearen poesiak sinbolismo xumearen bideak aukeratu ditu. Azalaren memoriak pertsonaia nagusiaren bizitzako ibilbide poetikoa eskaintzen du, haren egoerak eta egoerari buruzko gogoetak aurkeztuz. Oihartzun literarioak ez dira falta bere poesian: Juan Mari Lekuona, Patxi Ezkiaga, Joan Mari Irigoien, Joseba Sarrionandia gaurko euskal poesia munduko izen ospetsuak agertzen dira bere testuetan. Baina horren azpitik, Olasok badu anekdota pentsakizun ahul bihurtzeko joera nagusia. Denborari buruzko hausnarketak osatzen du ardatza testuan, eta horretarako haurtzaroko paisaiarekin batera bidaietan ikusitakoa ekartzen du hizpide.

Inpresioak agertzen dituenean da batez ere trebe Olaso, baina poema luzea egiterakoan zabaldu egin ohi da pentsakizuna. Paralelismoak eta kontrajarpenak eusten dute arkitektura, baina teknika nabariegiak dira diskurtso poetikoan.

Itinerarium liburuak tonu aldaketa ugariago du. Inpresio laburren ondoan, badaude poema luzeagorik eta sail berezi bi: “Desirudiak” eta “Haragi kontuak”, non berriro idazleak agertzen duen esku fina ironia xumea eta narrazio esperentziala uztartzeko. Jarraitzen du heriotzari buruzko hausnarketan, baina zerbaitek —agian joera tragiko nagusi baten faltak— egin dio ihes. Hitz jokoek eta pilaketek —batzuetan Mikel Zarateren poesia ekartzen dit gogora— ez dute garbi uzten pertsonaiaren eta ahotsaren joera sendoa. Poesia polita idazten du Olasok, ez dut ukatuko ongi idazten duenik —errebisio bat falta bada ere lanean—, bada berean bertso gogoangarririk ere. Baina poemen egituretan ikusten dut nik arazoa.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak