kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Jaun Zuriaren askazia / Julen Arriolabengoa / Alberdania, 2011

Askaziaren jatorria Javier Rojo / El Correo, 2011-04-07

Julen Arriolabengoa kronika zaharretan ikertzen ibili da,euskaldunok geure iraganari buruz kontatzen ditugun istorioen bila. Ikerketa honen ardatza Ibarguren-Cachopinen kronika argitaragabea izan da eta oinarri honen gainean beste iturri batzuetatik jasotako informazioa ere bildu du. Ikerketa honek doktore-tesira eraman du idazlea, baina honekin batera, kroniketan aurkitu dituen istorioekin irakurle arruntaren neurriko liburu bat ere argitaratu nahi izan du. Liburu honek Jaur Zuriaren askazia du izenburua. Izan ere, liburu honetan Historia eta istorioak nahasten diren puntu horretara eramaten du irakurlea, gertatutakoa eta mitoa bereizterik ez dagoen puntura. Liburuan lau zati agertzen zaizkigu, bertan kontatzen diren istorioak zein garairi dagozkion kontuan hartuta: Historiaurrea, erromatarren garaia, Bizkaiko jaunak eta bandoen arteko liskarrak dira lau zati horiek. Gauzak honela, alde batetik, mito fundazional batzuen bildumarekin egiten dugu topo, zeren azaltzen baitzaigu zein den halako kroniken arabera euskaldunen jatorria, eta beti bezala oso jatorri gorenak bilatzen direnez, euskaldunen askaziaren abiapuntua, besteak beste, Bibliako istorioei edota Grezia zaharrari loturik aurkituko dugu. Bestalde, leinu desberdinen jatorria ere azaltzen zaigularik, asmatutako etimologiarako joeraren hainbat eta hainbat adibide aurkitu ahal izan ditugu liburu honetan, hizkuntzan bertan historia edo istorioa laburbilduta egongo balitz bezala. Historia aztertzen hasten zirenean eta datu zehatzik ez zeukatenean, kronista zaharrek ez zuten inolako arazorik datuak asmatzeko edota nahi zuten bezala egokitzeko, beti ere norberaren jatorri gorenak nabarmentzeko asmoz. Errealitateak behar bezalako distira eta ospea erakusten ez bazuen, hor zegoen mitoa hutsune horiek betetzeko. Eta alde horretatik begiratuta, euskaldunon historia historia asmatua da, istorioak alegia; beste herri batzuen historiaren kasuan bezala, bide batez esanda.

Arazoa planteatzen zaigu honelako narrazio fundazionaletan etorkizunerako proiekzioaren oinarria aurkitzen da, baina ikuspuntuaren aldetik inkoherentziaren bat dagoela iruditzen zait: kronika zaharraren berridazketa, historiografia-lana eta ipuingintza nahasten dira kontakizunean, idazleak azkenean nondik jo nahi duen oso argi geratzen ez delarik.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak