kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Enblemak / Clara Janes (Juan Mari Lekuona) / Eizie, 2010

Mugagabetasun eder Ainara Maia / Gara, 2011-04-16

Sortzen garenetik enblemez eta sinboloz inguratzen gara, eta bakoitzak desberdin sentitzen ditu, hala nola Maitasun edo Isiltasun kontzeptuok. Poesia sinbolista agertzen digu Clara Janesek gaztelaniaz, eta euskaraz maisuki itzulita aldamenean Juan Mari Lekuonak eskuz zirriborraturik. Poetaren erritmoz eta hotsez blaitu naiz olerki bakoitza behin baino gehiagotan ahots gora irakurrita, neure barneko bide ilunak argitu zaizkit, sentimendu mugagabetan.

Eskuz zirriborratutako itzulpena kortazartarrek editatu nahi izan dute Juan Mariren itzulpen lana goraipatzeko, eta niretzat opari bat izan da beste behin ere itzulgarritasunaren mugagabetasunean galtzeko.

Bihotzak esan ziona idatzi zituen hitzok Clara Janesek, eta taupadaz taupada lehertu zait barnean, misteriotsuki, poeta. Askotan buruarekin ezin ulertuz irakurri ditut olerki ilun hauek, lehenik gaztelaniaz, gero euskaraz. Beharbada poeta bakoitzak bere mundua bizi duelako, zail egin zait bihotzarekin erabat irakurri beharreko olerkiok ongi ulertzea, eta behin baino gehiagotan kantatu behar izan ditut. Argi dago pertsona bakoitzak bere mundua duela, eta bere sinbologia propioz doala pausoz pauso bizitzen, eta poeta batzuk jakiten dute sinbolo horiek sentitzen duten bezala idazten, arrazionalizatu gabe. Clara Janesek bezala.

Ezinbestean idatzi zituen poetak hitz neurtuok, eta poetak berak idatzi dit bera ere itzultzaile dela hainbat hizkuntzetatik gaztelaniara. Iruditu izan zait poetak doitasunez eta zehatz azaldu nahi izan dituela bere barnetik nola ikusten dituen Bakardadea nahiz Ezerezaren Nagusitasuna.

Bizitza edo Amets gauza bera ote den pentsatzen gelditu naiz, eta Maitasun Ikusezin batek besarkatzen nauela isil sentitu dut. Eskaintza hauxe egin dit olerki-liburuak, bizi nadin gauza guztien gainetik eta denen gainetik, ene bihotzak gutxiago sufri dezan eta gehiago maita. Askatasun izeneko plaza zeharkatuko dut eta Alkoholaren Gaitzaz jabetuko naiz, ahazteko edan beharra alegia, jakinik edanda gehiago oroitzen naizela. Arriskuan Bizi eta Hegada batez, Ongia Egin nahia izanen da ene bidea Orain, Kaligrafia kaxkarrez zeru urdinean marra zuriak eginez. Eta zer esan nahi du Batasun kontzeptuak zuretzat, irakurle?

Niretzat Ezinbesteko Maitasuna bihotzean betiko zauri bat edukitzea da, eta Clara poetarentzat, antza, ere bai. Bihotza eta Lau Elementuak batera sentitzea da batasun bat Clara Janesentzat, eta Juan Mari Lekuonak, Bere Baitaratua, Bertan Behera Utzi du, eta ez Abandonatua, itzulpen poetiko sinbolista hau guretzako. Bihotzetik hatzetara itzulitako enblema hauek Jon Kortazarri bidali zizkion, eta honek Jakingura Galgarria bere baitaraturik, geureganatu digu hau guztia. Bere Burua Hil Duena ez da suizida bat Lekuonarentzat, Maitekiro Zai egon bainaiz oraindik jaso ez dudan maitearen Musua, baina Juan Mari Lekuonak Muin Egin dio udaberriari Ausartziaz eta Isiltasun Argi batez nonbaitetik Ad Infinitum, betiko. Edonon zaudela, Juan Mari Lekuona, agur eta ohore.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak