kritiken hemeroteka

8.027 kritika

Azken kritikak

« | »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Hustu betetzeko Ainara Maia / Gara, 2010-10-01

Definizioz definizio esaten dit zer den anfora poetak. Eta neure izaera mutura hurbildu naiz.

Hautsi da anfora, eta mila zatitan egin zait barneko kontzientzia. Nahasturik nago olerki sorta hau irakurri ondoren, kaosean murgildurik nabil. Ilargi betearen argitan lainoturik nago, eta goibel zeru udazkendua bezalaxe. Kanpoan kosmosa ikusten dut, eta barnean kaosa, sentimendu nahasiak borborka, poetak bere anfora hautsi horren pareta porotsutik hitz kaotikoak eskaini baitizkit.

Kosmosaren bitasun kaotiko horretan tiraka ibili zait etengabe poeta, eta azkenean ez dakit zer utzi didan sakonean eta zer azalean. Nire isiltasunean irakurri ditut poetaren baitako kosmosa, eta jendearen zarata bilatzen dut orain bakardadean… zoratzen hasi ote naiz?

Nik bederen ez dut neure baitako ahotsa aurkitu, eta ez dakit iritsi zaidan poetaren esentzia. Munduaren pareta bat erakutsi dit poetak, eta neure paretarekin topo egin dut: maitasunez zipriztindutako bizitzaren miraria. Ulyses bere Itakara bidean bezala, bidaiaren amaieran edo Anphoraren hondo-hondoan ohartuko naiz nire bizitzaren esentziaz, denok bezala, ala? Bitartean, bizi.

Beti geratzen da sekula eraberritu ezin daitekeen zerbait, eta horiek izaten omen dira anforaren hondoan gelditzen direnak, eta bizitzaren bidaiaren amaieran gure esentziaz ohartaraziko digutenak. Bitartean, bizi. Eta esperantza guztiak bizitzan jartzen ditu poetak, Anforaren barnean sartzen ditu, kaosetik kosmosera, kanpotik barnera.

Anfora denboraren postontzia omen da poetaren hitzetan, eta Pellori kasu egingo diot: zuzen nabigatzeko izar batean finkatu ditut begiak gau ilun honetan. Ahoa ireki gabe oihu ozen bota nahiko nuke, ohartu bainaiz arimaren zauriak nekez senda daitezkeela, denborak ere ezin senda, eta norberaren zauri horiek norberaren izatea etengabe husten duten zulo beltzak direla. Zulo beltzak kosmosean, unibertsoan, eta askotan geure bizitza zapuzten omen dugu, behin eta berriz atzera eginez bizitza bera gainbegiratzeko.

Eta orduan ez gara bizi. Ez gara bukaerara iristen, eta anfora hausten da. Uneak doaz denboran, eternitate osoan, oinazearen itsasoa amaiezina da, baina ohartzen gara beti dagoela hondartzaren urbazterra beste aldean. Horregatik, izan garenera etengabe begiratzen baldin badugu, ezingo gara inoiz iritsi izan gaitezkeenera.

Enamoratua anfora bihurtzen da, bat-batean hustua maiteaz erabat betetzeko, eta zenbat eta hustuago, orduan eta sakontasunez beteago, zenbat eta maiteago, orduan eta betetasunez sakonago. Hori esan didanean poetak, ni ere aspaldian maitemindurik nagoela oroitarazi dit, eta asko eman eta maite izan dudala, eta neure buruari esan diot nik ere badudala garaia maitatua izateko, betetasunez sakontzeko.

Zerutik zintzilik nagoen izakia naizen aldetik, oraina gauzatuko dut eta ihintz-tantetan busti oinutsik. Amets traketsak egiten saiatuko naiz, errealitatea politagoa izan dadin, eta ispilu berria sortuko al dut poetak bere anforaren baitatik igorritako begirada hautsian!

Denboraren iheskortasunaren iheslariaren gisa, ezagutza edonon topatuko dut, eta txorien hegaldiek uneoro zerua zaurituko didate; ezerezaren fruitu gara, baina fruituaren muinean hazia dugu: jaiotza eta heriotza artean norberaren bide berezi eta bakarra, zenbait ergelkeria ederrez josia. Edan deuseza, irakurle, ezerezaz asetzeko. Horixe poetaren gomendioa. Hustu betetzeko.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

Hedabideak