kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Bitartean heldu eskutik / Kirmen Uribe / Susa, 2001

Komunikatzeko ahalmena Iñaki Mendizabal / Deia, 2002-03-01

Heriotza. Amaiera. Azkena. Kitto. Akabo. Egi bakarrenetakoa (bestea hil arte bizi beharra litzateke). Egia bakarrak, beraz, bi horiek. Baina, bitartean zer? Bitartean heldu eskutik. Hori da behintzat Kirmen Uribe ondarrutarrak bere lehen liburuan egiten digun proposamena, itxaropenari leiho bat irekiz.

Poesiak mila bide ditu. Esaterako, poetaren gibeletik gibelera doana, poetaren barrualdetik lau haizeetara barreiatzen dena, edo ingurutik poetaren kaiolara bitartean lerratzen dena, edo… Mila bide ditu. Kirmenek ezin izan du poeta alboratu (“atsegin ditut direnak, egur usaina, neguko portuak, lehengo kontuak, begirunea, egunez erditzen diren gauak”), baina irakurlearen tamainan jarri du, gogoetarako bideak eraikiz, efektismo larregizkoak hurrengo baterako utziz, “umiltasunez eta apaltasunez”, berak behin eta berriz esan duen bezala. Eta poesia lurtarra atera zaio (“gizakia ekarri munduaren neurrira”). Batzuetan hunkigarria, xamurra eta goxoa; besteetan inkomodoa-edo, garratza eta iheskorra. Baina beti ere zintzoa. Badira gorabeherak liburu honetan, baina esango nuke orokorrean Kirmen Uribek asmatu egin duela, zuzen ibili dela bere ikuspegi berezi horren egonezinak irakurleari hurbiltzeko ahalegin horretan. Eta, poetarentzat, edozein komunikatzaileentzat, gizakiarentzat, hori da balekoa, hori da garrantzizkoa: sentiaraztea, samintzea, adieraztea.

Bitartean heldu eskutik tituluak apaltasunez aurreratzen du barruan datorrena: heriotza bitartean, “egun haundia” datorren bitartean, bizitzari eutsi behar diogula, bere argilun eta gazi-gozo guztiekin. Poetak bere kezka existentziala agertzen du zenbait lerrotan, maitasunaren hegada ixila, iraganaren aingura, eta beste hainbeste amaraun. Horretarako ironia erabiltzen du tarteka, edo narrazioa, hitz laua, zuzena. Poeta irakurlearengandik horrenbeste urrundu den garai hauetan, eskertzen da zubi bat, zubi berri bat, non hitzak bere jatorrizko balioa eskuratzen duen.

Komunikatzeko gai da Kirmen Uribe. Eta, badiot, ez da gutxi.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak