« Begirada kritiko etengabea | Sei hilketa »

Orbain gabeko ihintz tanto txertatuak / Ines Goikoetxea / Beta, 2008

Gabeziak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-06-13

Gabezia du ezaugarritzat Ines Goikoetxearen poemagintzak. Liburuen izenburuak irakurri besterik ez dago horretaz jabetzeko: “Orbain gabeko ihintz tanto txertatuak”, “Hesi gabeko soroak”. Gabezia hori zertan den, nondik nora zabaltzen den jakitea beste kontua da. Baina garbi dago, edo garbi daukat bederen, ez litzatekeela poesiarik izango gabeziarik ez balego; bestela esanda, ez dagoenari darion lurruna poesia da. Ez dagoena argitzen saiatzen baita bera, ez dagoenaren iluntasuna kanpoko azalera ekartzen. Mundua, diotenez, ilusioa da eta poesiak ilusio hori aurkeztu nahi du, eta bere egin. Badira gurea ere baden aldi honetan inork begiratzen ez dituen eta entzuten ez dituen gauzak, ez bereziak direlako, egunerokoegiak direlako baizik. Gure adimena ohiz kanpokotik ohikora joaten da, espero ez denetik espero denera, berezia denetik erabat arrunt denera. Anekdotaren indarra baztertzen da, anekdotikoa delako, eta erabateko garrantzitsutzat hartzen da buruan baizik ez dena, ideien mundua eta bere islatzea. Gabezia, zentzu batez, errealitatearen galera baino ez da. Inguruan dago, eta ez gara beti ohartzen.

Ines Goikoetxearen poesiak errealitatean ez den natura deskribatzen du, irudimenean edo oroimenean baitago. “Neguko hondartza bakartia da, / olatuaren soinuak / bakarrik hausten du / bakardade hori”. Ez dago poesia horretan orainera ihes egiteko saiorik, ezta geroa asmatzeko ariketarik ere. Hitzetara ekarri dena oroimenean itsatsita geratutakoa da. Indar berria hartu du, horregatik, sentimenduek gauza guztiei ematen dieten indar bera. “Dena dago geldirik / eguzkiamets / batean / bildua”. Une batez bederen, sentimenduak ere geldi geratzen dira, hitzetan harrapatuak. Eta sentimenduekin batera, mundua. Gabezia une beteko geldialdia baino ez da, gauza guztiek gelditasunean desagertzeko duten joera. Gero, gauza guztiek beren lehengo formak hartzen dituzte.