kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Chevrolet tropikala / Rafa Egiguren / Susa, 2007

Habanako biztanleak Javier Rojo / El Correo, 2008-05-03

Rafa Egigurenek Kubara darama irakurlea, “Chevrolet tropikala” izeneko nobela honetan. 90ko hamarkadaren hasieran gaude. Migel, Iruñan bizi eta liburu-denda batean lan egiten duen pertsonaia nagusia, Kubara doa han denboraldi bat pasatzeko asmoz. Turista moduan doa, baina bere asmoa da Kuban denbora luzeagoan geratzea, kontua nola antolatu ez badaki ere. Bere buruarengandik ihesean dabilela dirudi, ihesaldi horretan bere burua aurkitzearren. Hegazkineko bidaian, Alberto Joserekin egiten du topo, eta, honek proposatutakoa onartuta, Kuban geratzeko bide bat ikusten du, Antzerki Eskolan sartzeko saioa eginda. Beste aldetik, Iruñatik helduko zaion enkargua ere erabiltzen saiatzen da irlan geratzeko, Iruñean Ernesto Guevarari buruzko jardunaldiak antolatu nahi baitituzte, eta horretarako Habanako kontaktua Migel izango baita.

Abiapuntu horrekin eta pertsonaiaren eskutik egingo du Karibeko irlara bidaia irakurleak ere, eta protagonistaren gorabeherak nahiz Kubako pertsonaia bereziak ezagutzeko aukera izango du. Izan ere, Migel, irlan geratzeko ahalegin bikoitz horri esker, Kubako giza fauna bereziarekin topatzen da noizean behin ohiturazko literatura gogora ekartzen duen nobela honetan. Baina modernitatearen osteko garaietan gaudelarik, giza fauna hori aurkezteko ironia punttu bat erabiltzen du idazleak, ironiaren erabilerak begirada amultsua ezkutatzen ez badu ere. Kubatarrak eta mendebalde aberatsetik etorritako gizona aurrez aurre jarrita, kubatarren ezaugarri batzuk nabarmentzen dira: bitalismo izugarria duten pertsonaiak dira, harrotasunez jantziak, mendebalde aberatsetik etorritakoen lepotik pixka bat aprobetxatzen direnak, baina beste aldetik, beren aurrean dagoenak laguntza behar badu, ordainean ezer eskatu gabe lagunak emateko prest daudenak. Nobela nahiko episodikoa da eta, errealismo handiagoa bilatu nahian, testuan oso ondo bereizten dira narratzailearen hizkuntza eta pertsonaien hizkuntza: narratzaileak hirugarren pertsonan, lehenaldian eta euskaraz hitz egiten du; pertsonaiek, berriz, kubatarren doinua imitatu nahi duen gaztelera batean. Jon Kortazarrek nobela hau kontsumo literaturaren adibide duinen sailean kokatzen zuen, eta halaxe da: gustura irakurtzen da; interesgarria eta dibertigarria da istorioa; ondo idatzita dago… baina ziur aski ez du inoiz euskal literaturaren historian leku gogoangarririk izango.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak