kritiken hemeroteka

7.174 kritika

Azken kritikak

« | »

Euskal karma / Jon Alonso / Susa, 2001

Polemika umorez Igor Estankona / Deia, 2002-01-18

Morau kantari bikain eta irakurle finak tituluagatik hartu ei zuen liburu hau irakurtzeko erabakia, “euskal” eta “karma” hitzak antitetikoak iruditzen baitzitzaizkion, edo, gutxienez, bateraezinak. Jon Alonso liburu osoan zehar dabil ezinezkoarekin jolasean, hori egia da. Hala ere izenak, paisajeak eta egoerak ezagunak egingo zaizkio kulturaz apur bat bederen arduratzen den irakurle orori. Kolko Mitxoleta, Bribon Parasola,… eta exotikoagoak diren Harry Harrison,… denak dantzan hasten direnak B-12 martetarrak euskararen kanona bilatzeko agindua eman duelako. Liburu dendetan begi kolpe batean aurkitzeko modukoa da, gainera, Garbiñe Ubedaren irudiari esker. Zesta puntalari bi ageri dira bertan, bata euskaldun aurpegi kendubakoarekin eta bestea martetar aurpegiera berdearekin.

“Darwin eta beste antropologia batzuk” entsegu-lan serioagoa da honen aldean, Jon Alonsok berak idatzia eta garai beretsuan argitaratutakoa. Lehena asko gozatu nuen, eta bigarrena ere bai, baina guztiz desberdinak dira. Darwinena apunte laburrez osotutako gogoeta kulturala da. Asko gustatzen ez zaidan esateko modu bat erabiltzearren, hankak lurrean dituen gogoeta lana. B-12rena antzeko gaiak darabiltzan mataza aldrebes eta irreberentea da. Kanpotik ikusita badirudi azkenaldian hainbat entsegu kaleratutako idazle honek balbula satiriko bat behar zuela eta hau dela, hain zuzen, emaitza.

Liburuaren oinarrian drama argi bat dago: euskara osasuntsu baten beharra, joria baina era berean edozeinen eskutan legokeena, berdin balioko lukeena oherako, narratibarako, epikarako, genetikarako. Eta drama horren osagarri, tonu bizia, kanona bezalako gauza etereo baten bila dabilen pertsonaia nagusi hori… zoramen hutsa. Nola defini daitezke bestela El Dorado antzeko baten ostetik dabilen erdi-fran-tziskotar baten abenturak? Eskerrak gure buruaz barre egiteko gaitasuna badugun oraindik. Eskerrak Jon Alonsok ondo pasatzea eta kritika ez dituen elkarren aurkakotzat, elkarren osagarritzat baino. Nik behintzat oraindik guztiz asimilatu barik daukat “Euskal Karma”. Eskuetan salto egiten duen liburu berde bat da. Irakurri ez duenak badaki: munduko gauzarik sanoena da ironia eta auto-gaztigua, nahiz eta horretarako albo batera utzi behar den euskaldunon ozpintasun itxurazkoa.

Azken kritikak

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Peru Iparragirre

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Alex Uriarte Atxikallende

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Ibon Egaña

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Usoa Alberdi Fernández

Gure oroitzapenak
Joseba Sarrionandia

Marta Goikoetxea

Hariak
Yoseba Peña

Iratxe Esparza

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Hegodun poemak
Aintzane Galardi

Jon Kortazar

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Joannes Jauregi

Amek ez dute
Katixa Agirre

Aiora Sampedro

Artxiboa

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Hedabideak