kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Portukoplak / Kirmen Uribe / Elkar, 2006

Itsas giroko kantuak eta kontuak Lorea Amilibia / Deia, 2007-10-16

Kirmen Uribe Ondarroako poetak itsas kantuen eta poemen antologia portsonal bat egin du. Ahozko tradizioko altxorrak jaso ditu, bere hautu pertsonalaren arabera, eta euskal idazleen idatziekin elkarrizketan jarri ditu. Alde batetik ahozko kantuak eta beste batetik idatzizko poemak txirikordatu ditu; kantu zaharrekin hasi eta XXI. mendeko poemekin bukatu, tartean bertsoak, bertso-jarriak, kantak, poema errimatuak eta askeak tartekatuz. “Hau ez da bilduma bat, sorta bat baizik”, esan du Kirmen Uribek, “itsasoaren aitzakian sortutako guztia jasotzeko hainbat liburu beharko lirateke”. Kirmen Uribek hobetsi egin du liburuaren osotasuna, poemak eta kanta solteak baino. Hobetsi egin ditu kantuak poemak baino, eta poema klasikoak garaikideen gainetik. Badago testuekin jolas egiteko gogo bat. Ez dira sarrera akademikoak, literarioak baino. Portua agertzen da ardatz gisa, hortik izenburua: Portukoplak, Koldo Izagirreren poema baten izenburua. Eta ideia hori itsas giroko erretratu kostunbristak gainditzeko asmotik dator. Julio Caro Barojak esana utzi zuen, hitzik zaharrenak kenduta, itsasoarekin lotutako hitz tekniko guztiak antzekoak direla hizkuntza guztietan, baita euskaraz ere. Esate baterako, “balea”; esate baterako, “marinel”, esate baterako, “masta”; esate baterako, “sirena”. Badirudi kode internazional bat egon zela hasiera-hasieratik itsasorantz ematen zuten herrialde guztien artean. Izan ere, itsasoak ez gaitu aldentzen, elkartu egiten gaitu.

Kirmenek, liburuko sarreran dio, bila ibiltzea definitzen duela arrantzalearen izaera. Eta eransten du bizitza bera ere horretan doakigula, bila, zeren bila oso ondo ez badakigu ere. Kirmen Uribe bila ibili da, eta itsas gesalaren usain bizia duen liburu eder bat osatu du, itsas giroko kantuei eta poemei bere talaia poetikotik begiratuz.

Liburuak Mikel Valverderen marrazki ederrekin dator. Mikel Valverde ere portuz portu ibili da bila, eta itsas ukituaren malenkonia aurkitu du batzuetan, bizitasuna besteetan, edertasuna beti… Liburu bera halakoxea da, ederra!

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak