kritiken hemeroteka

7.832 kritika

Azken kritikak

« | »

Jalgi hadi plazara / Itxaro Borda / Susa, 2007

Jalgi hadi plazara Goizalde Landabaso / Radio Euskadi, 2007-09-09

Ez da euskararen gaineko hausnarketa bat; ez da misterioz inguratutako istorio honetan ezelango aldarrikapenik egiten. Edo bai?

Abiapuntua erakargarria da oso. Ipar Euskal Herrian Euskaltzaindiak dituen lau ordezkariak desagertu egiten dira Bilbon akademiako batzar baten ostean. Lauak abadeak, apezak baina ez santuak. Batek semea du, esaterako. Amaia Ezpeldoi detektibeak jazotakoa ikertuko du.

“Ahurtin bizi den apez hori hizkuntzalaritzan doktore egin zen Parisen, eta karrera osoa euskararen egiturak irakasten higatu zuen, sekula euskara jakin beharrik gabe”.

Horixe kideetako batez Itxaro Bordak egiten duen deskribapena. Hogeitaka berba nahikoak izan daitezke pertsonaia baten nortasuna harrapa dezazun.

Ikaragarria egin zait (eta itzel poztu nau, onartu behar dut) idazleak Bilboko geografiaz duen ezagutza. Gasteizko geografiaz duen ezagutza. Jakin gurako nuke Hegoaldeko zenbatek erakutsiko luketen Baionako kaleen mapa hain zehaztua. Gehiago esango dut: lehenengo biez erakusten duen ezagutza miresmena dela iruditu zait. Arima eman die hiriei; arima ikusi die.

Kalerik kale dabiltza, eta ematen duten urrats bakoitzeko argi-izpi bat ematen diote misterioari. Eta bide batez hauspoa maitasun harremanari (edo harremanei).

“Aitagatik ez balitz, enetako ere pikutara bihoa gure hizkuntza zaharra, ez baitu dirurik emanen…”.

Esan dizut ezelango aldarrikapenik ez duela ematen, baina ez da egia. Azpitik, subliminaltasunetik ihesi ematen dituen gogoetak ezkortasunez jantzirik daude. Ipar Euskal Herriak hatsik emango al dio euskarari? Etorkizunik badu euskarak?

“Hargatik ez nuen uste erdaretan itotzeko gure jaiduraren errua Euskaltzaindiaren erabaki aldakorretan oinarritzen zenik. Bazen mila faktore. Iparraldean eta Hegoaldean, eta horietarik bat, euskaldunak bere hizkuntzaz baliatzeko partez nahiago zuela hizkuntzaz negar egin”.

Umore zipriztinak badira; badira ironia fineko momentuak; badira irribarrea izoztu egiten dutenak. Badira pentsakor uzten gaituzten tarteak. Badira maitasunak baino hunkitu ezin ditzakeen eremuak. Eta badira etsipenez onartutako errealitateak.

Azken kritikak

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Mikel Asurmendi

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

Amaia Alvarez Uria

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Jon Martin-Etxebeste

Gogoan dut
Aritz Galarraga

Mikel Asurmendi

Indarkeriaz
Hannah Arendt

Ibai Atutxa Ordeñana

Poema bilduma
Amaia Lasa

Jose Luis Padron

Euri zitalari esker
Itxaro Borda

Hasier Rekondo

Hostoen hezurdura unatua
Maixa Zugasti

Jon Martin-Etxebeste

Bidea eta zauria
Askoren artean

Igor Estankona

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Jon Martin-Etxebeste

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Mikel Asurmendi

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Igor Estankona

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Hedabideak