kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Ni ez naiz hemengoa / Joseba Sarrionandia / Pamiela, 1985

Ni ez naiz hemengoa Edorta Jimenez / Susa, 1989-06

Droga gogorrekin zaletuta dagoenak ez du “gogokoena eta gainerakoak” bereizketa egiten “daukadana eta ez daukadana” ezberdintzen baino. Badirudi literaturaren bizioa dugunok ere antzera egiten duguna, olerkariak, nobelagileak, kazetariak ala zer besterik ote garen zehazten burua nekatu gabe, idatzi egiten baitugu, besterik gabe. Ardura duena idaztea bera baita. Hala bada —eta halaxe dela ematen du— ez da harritzekoa Joseba Sarrionandia, hasieran poeta, gero narratzailea eta azkenean entsegugile bihurtzea. Ez gaitu inondik inora ere miraritzen.

“Ni ez naiz hemengoa” bilduma osatzen duten saiotxoak laburrak dira, behinola Argia astekarian argitaratu izaten zituenen antzekoak. Nik neuk, literaturgintzaren inguruan, eta literatur ihardueraren eraginez, holaxe sortuta ikusten ditut saiook, hots, literaturaren zerbitzupean. Horretara, koloreen gainean hitz egiten badigu Sarrionandiak, arazo hori, inoizkoren baten, izkribatzean bertan agertu zaiolako egingo digu hitz, erudizio frogak ematearren barik. Bere burua argitu guran dabilen azterlariak bidean egindako idaztoharrak dirakete hemengoak, bada.

Arestian esandakoak esanda, bada beste ikuspunturik ere kontutan izan beharrekoa “Ni ez naiz hemengoa” liburuari dagokionean. Hurrengoa da. Errenazimenduko gizakiak, edota aintzinate klasikokoak, errealitateko alor edo adar ezberdinetan aditua izateko era izaten zuela, itxuraz. Gaur egungo idazlea, berriz, eta “munduak” sortu eta osatu behar dituen “jainkoa” den heinean, Errenazimenduko orojakilea izatera kondenaturik bide dago, sekula ere izaten lortu barik aitzitik, ikaragarri biderkatu, sakonagotu eta korapilatu baitira jakintzaren adarrak. Jakingura asegaitzak, gaixoa ere beharbada, horrexek eragiten du idazlea paperez paper erratzera. Amaierarik ez duen bidaia da hori baina, baita behin hasiz gero uzterik ez dagoena ere. Tragedia hau bilakatzen den bitartean —gosez eta goseak hildakoena tragedia larriagoa da, nonbait—, atsegin gaitezen liburua osatzen ehunen bat lantxoekin. Arrengura eta melankolia ezabatu alde.

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak