kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Lau gartzelak / Nazim Hikmet / Susa, 1986

Lau gartzelak Edorta Jimenez / Susa, 1989-06

Arriskua dugu, ekonomian ez ezik kulturan ere inperialismoaren erdigunean erditzen direnak baino besterik ez ezagutzeko. Nork daki ganorazko ezer gure artean ekialdeko kulturaz, ekialde hori inoiz Europa izan bada ere. Urrun dago Turkia, film pare hura gorabehera. Gabriel Aresti, espirituz aitzindaria eta gogoz ezkerrekoa, akats hori zuzentzen saiatu zen, beste hainbat korapilo oker askatzen ahalegindu zen bezalaxe. Horrela bada, Nazim Hikmet turkiar idazlearen “Lau gartzelak” isuri zigun euskarara. Lehen argitalpena aspaldiko Kriselu hartan egin bazuen ere, Susak berrargitaratu du “Gabriel Arestiren Literatur Lanak-8″ horretan. Esan behar, baita, oraindik ere aintzinakoaren aleren bat geratzen dela liburu dendetan, Arantxa Urretavizcayak egin zion hitzaurreaz gozatzeko eran.

Nazim Hikmet (Nemet Nazim Bey) Salonikan (Turkian) 1902 jaio zen, 1963an hiltzeko. Osasun arazoak zirela eta, utzi egin behar izan zuen “Itsakea Eskola”. Komunismoaren ideia, Moskuko Unibertsitean ikasi zuen. Kemal Ataturk-en iraultzan ere tartekoa izan zen. Hogeita zortzi urteko gartzela zigorraldia ekarri zion horrek. Saiakera, nobelagintza, olerkigintza eta beste generoak landu zituen. Tituluen artean, “Atzerria, ofizio latz hau”, “Giaconda eta Si-Ya-U”, “Taranta Babu-ri eskutitzak”, “Turkiar elea”, “Hil-etxea”, e.a.

“Lau kartzelak eta beste zenbait poema” izeneko horretan ageri direnak, poema lau eta zuzenak dira, autobiografikoak, zeintzuetan gartzela, sorterria, etxekoak, borroka eta halakoak erabiltzen diren gaitzat. “Hamdi 1366.an jaio zen / Kabak-eko basa-herrian, Texerkex-etik hurbil. /… / El-gorrai 1377.an eduki zuen, / eta eskuak lotu zizkioten. / 1388.an ibiltzen hasi zen / eta 1339an bukatu arte / bere munduak zituen / berrogei etxeak / eta lau kaleak / zapaldu zituen”. Halaxe hasten da “Lau gartzelak” hori. Literatur-gidek diotenez, berak berriztatu zuen, sustraitik, turkiar literaturgintza. Gurean, aldiz, ezezaguna da, albo batera utzita Maskarada Antzerki Taldearen “Gernika 16’30, H.S.O.” izenekoa Nazim Hikmet-en harako poema hark burutzen zuen, Hiroshimako umearenak, alegia. (Kantu bat; 254. orr.) Maskaradaren bertsioa eta Arestirena ez datoz bat, aitzitik. Gernikako eta Hiroshimako umeak, sarraskituriko ume guztiak, bat gara, ordea. Ederto ulertu dugu Nazim Hikmet.

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak