kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Tigre ehizan / Aingeru Epaltza / Elkar, 1996

Tigre ehizan Arantza Etxabarria Iturbe / Idatz & Mintz, 1997-12

Euskal literaturak iraun behar badau, frutiu mamitsuakbehar ditu, labeak bertan behera ez jausteko opilak egitea behar dauen legez. Opil bero-beroa —urtebete eskasekoa— Nafarroako labetik jatorku, baina honezkero bere usain gozoa gure herrikotxoko guztietara barreiatu dau. Fruitu mamitsua, aurtengo Euskadi Literatur Sarien irabazlea da gainera.

Okina, nafartarra bera, euskal literaturan fruitu emaile eta frutiu biltzaile. Arboladiek egundo bere ez deutsie nuga fisikoei jaramonik egiten eta oraingoan bere, ipar, hego, eki eta mendebaldeko igaliak fruta-ontzi berean ipini deuskuez. Iruñeko semeak liburuan hizkuntzaren maisutasuna agertu dau eta horra hor emaitza: euskalkiz ehotako oihal ederra. Hiztun guztiontzat pegarik bakoa.

Istorioa 1944ko abuztuaren 7an, II. Mundu Gerra ahitzeko puntuan dagoala hasi eta amaitzen da. Liburuan egun bakar bateko jazoerak datoz, egitura bereziz baina: istorio bi daukaguz aldi berean, pare-parean. Martin Venezuelan da, gerran, eta bien hitartean Martintxu semea Lapurdiko Larresoron da, aitari begira: bera ere gerran da, helduen borrokan murgildutako umea. Aita-semeak tigre ehizan jabilkuz, piztiagaz nor baino nor.

Eta liburuaren gaia ? Elaberrian zehar, behin eta barriro topatu daikezu tigrearen irudia. Tituloan agertuten da eta horixe hera da nik neuk behinik behin gaitzat aukeratuko neukena. Baina kontuz, tigre bat baino gehiago dago eta liburuan tigre animalia (panthera tigris) egon badago —aitak ehizatu behar dan—, baina beste tigrea (psike gogaikarris) ez dogu ahaztu behar, pertsonaia biengan agertuten da eta. Tigre biek antza itzela daukie, biak nabar, misteriotsu, isil.

Liburua edozeinek irakurri leike, hizkuntzaren aldetik pegarik ez edukiteau gainera, laburra dalako: inork ez dauko ihes egiteko aitzakiarik. Idazleak, esan gura dauena labur diñosku, zuzen, baina xehetasunak baztertu barik. Bada ez bada bere, ez egizu pentsatu liburua arina, edozelangoa dala (horixe ez gero!), sakona da eta.

Irakurle alperrok, bada zer gehiago behar doguo opil gozoa dastatzeko? Adimenari fruitu samurrak emon behar deutsaguz, ostean pipiak ehizatuko gaitu eta, geuk bera baino.

Zuhur! Tigrea arboladian zehar dator eta!

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

2021(e)ko abuztua

Hedabideak