« Buckowski eta Maiakovski | Tene lehiaketa »

Sartu, korrontea dabil / Ixiar Rozas / Erein, 2001

Mugimendua eta maitasuna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-12-01

Liburu honen aurkezpenean eztabaida interesgarria izan genuen bertara hurbildutako gehienon artean, ea zer zen nobela eta zer ez. Norbaitek hantxe esan zuen idazleak berak esaten bazuen bere liburua nobela zela ez zegoela zalantzarik, baina ez dakit Camilo José Cela izan ote zen, ez baikenuen aurkezpenean ikusi, berak bakarrik beteko bailituzke aulki pare bat gutxienez. Norbaitek esan zuen nobelak mundua ordenatu nahi zuela, eta horretan bederen ados geunden aurkezpen ekitaldira bildutako gehienok. Eta esan ere esan genuen Ixiar Rozasen nobela hau —esan dezaket lotsarik gabe nobela dela—, oso ordenatua zela.

Tren bagoi batean hasten da, pertsonaiak, aurkezten zaigu film bateko lehen eszenan bezala, eta aurkezpena eta gero, pertsonaiak mundura botatzen ditu egileak, Ixiar Rozasek alegia, ea bakoitzak bere bidea egiten duen. Gertatzen da pertsonaiek elkar aurkitzen dutela, eta gero, elkarrekin nahastu ondoren, galdu egiten direla. Oso zinematografikoa da; beraz, oso literarioa da. Ixiar Rozasek aurkezpenean esan zuenez, bere ahots propioa aurkitu nahi du, eta nik esango nuke saioak ez diola hutsik egin oraingoan. Behintzat, ahots ezberdina du, berea oso, eta hori antzematen da. Ez nobelako kapituluak, ipuin solteak balira bezala antolatzean, ezta pertsonaiak beren kasa uztean, bakoitzak bere papera egin dezan, baizik eta antolamendu ia perfektu horren atzean dagoen begiradagatik. Baiki, begirada oso garrantzitsua da obra honetan: hotza da, kamara baten begiarena bezain objektiboa. Baina, aitortu beharra dago, nahitako hoztasun horrek munduaren halako irudia dakar, denok denon aurrean arrotz garenekoa; munduan denok arrotz garela esateko modua baita. Pertsonaietako bat etorkina izateak horixe bermatzen du, hain zuzen. Hala ere; liburuan ez da falta testu samur, maitasunezkorik. Izan ere, denok maite dugu Ixiar Rozas.