kritiken hemeroteka

7.565 kritika

Azken kritikak

« | »

Etxaide jauna / Jon Etxaide / Erein, 1987

Etxaide aitaren urratsen bila Jon Kortazar / Eguna, 1987-12-19

Biografiak idazteko orduan bide bi daude. Anekdota hutsak arinkeriaz kontatzea ala bizitzako pasarteen bitartez pertsonaiaren izana ongi eta sakon moldatzea.

“Etxaide jauna” bere aitaren biografia plazara eraman duenean, Yon Etxaide bien erdian geratu zaigu.

Seme batek aita bati zor dion itzalagatik eta biografiak eskatzen duen objetibitasunagatik, plaza erdian, ez hara ez hona, ez bata ez bestea. Hain pertsona hurkoaren biografia osatzea ez zen lan eramangarria izango; zaila benetan gertatu behar saiakerak. Ez da ordea, labankeria eta errexkeriatan jausi idazlea, hurbiltasuna dela medio, anekdota batzuren adierazpena, puztua bezala ikusten badut ere, liburuan zehar.

Biografia eta kontaketaren haria alde batera utzi duenean, euskal tradizionalismoaren irudi osoa eskaintzen du, eta lortu, dudarik ez. Yon Etxaideren zehaztasun-zaletasuna agerian geratu da eta datu pila berria ere eskaintzen du, beste inork agian, ezagutu, ezta eskuratu ere zitzakeen datuak erabili bait ditu Yon Etxaidek, aitaren irudi osoa eskaini nahiz.

Yon Etxaideren prosaren maisutasuna, bestalde, ez zaio inori azaldu behar. Gerra osteko, edo beste norbaitek esan duen bezala, katakunben belaunaldiko prosagilerik garaienetarikoa dugu Etxaide, eta honetan berriro erakusten du bere estiloaren trebetasuna, bere euskararen arrobi mugaezina.

Gustora irakurtzen den liburua da eta Etxaidek, euskara jatorra ez erabiltzeko aitzakiak jartzen diren garai honetan, literatur-eredu bihurtzeko indar eta ahalmenik badu. Estiloaren txukuntasuna bere garaiko idazleen ezaugarria da, baina euskalki desberdinen erabilpenagatik edo, idatzitakoa zaintzeko kontuagatik, punta-puntakoa da Yon Etxaideren hitz-laua.

Eguna, 87-12-19



www.susa-literatura.eus



Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Txema Arinas

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri
Koldo Izagirre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak