kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Haize kontra / Patxi Iturregi / Elkar, 1996

Portu onera bidaia Mikel Elorza / Argia, 1997-03-16

Ez dira maiz azaltzen gurean kresal usaineko literatur lanak —Edorta Jimenezek hitzaurrean gogoratu dizkigu—, eta beraz zilegi bekit perla esatea honako honi. Darion usainagatik sikiera. Nahiz eta egia esan, itsasokoarekin batera petrolioarena, makinen olioarena eta ontzi barrenetako sunda ere aditu ahal zaizkion orrialdeoi. Izan ere, ipuinok olatuen altzoan jarri izana ez da, berez, Iturregiren lanaren meritua, olatu horien leherketa gainditu eta hitsetan ez ito izana baizik. Olatuetan igerian asmatua, alegia.

Gaiak izan lezakeen erakargarritasunaren gainetik ipuinen kalitatea baita Iturregiri egotzi behar zaiona. Itsas zaporedun zortzi istorio asmatzen jakin du, istorioei dagozkien elementu garrantzitsuekin, liburu aberatsa egiten duten elementuekin. Istorioak dira kontatzen dituenak, giza harremanen inguruko eite desberdinekoak —barnekoiagoak batzuk, ekintza nagusitzen dena besteak—, baina istorio beti ere. Bere lehenengo liburuak langa erraz gainditu du, eta erregistro eta plano desberdinak manejatzen ausartzen den heinean gora egingo du.

Hizkuntzaren aldetik dagoen esfortzua bikaina da, eta ekarpenak merezi du. Baina noski, hizkuntza horrekin lortzen denak merezi du. Ez baita filologia kontua, narrazioa baizik. Hizkuntza egokiaz, narrazio laburrak funtsezkoa duen tempoa zainduz, giroa sortzen asmatzea da, ene ustez, Iturregiren lorpenik handiena. Autorea itsasoan ibili izana baliozkoa izango zitzaion, baina ipuinak idazteko idazle behar du, ez marinel. Biak uztartzen jakitea, noski, mejora.

Giroan asmatu du, beraz, autoreak. Estreinako lerroetatik itsasoratzen da irakurle lehortarra eta ipuinak bizi egiten ditu. “Liburu honetan ageri den eguratsak halako narrazio gehiagoren egarriz utzi nau”, esaten du hitzaurrean Jimenezek, eta horixe da irakurle gehienek senti dezaketena, lanbro itxia bezala, ohartu ere egin gabe biltzen baitzaituzte aurrera egin ahala lerroek.

“Haize kontra” izenez bataiatu du bere untzia Iturregik, baina ez dago zalantzarik ez duela arrutarik okertu. Portu ona jo du.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak