« Kontaerari eutsiz | K. jaunaren bilaketa »

Lurraren mugarriak / Pablo Antoñana / Bermingham, 2001

Bazan-eta garaia: Antoñana euskaraz Jose Luis Padron / Bilbao, 2001-11

Joan den hilabetez, Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean, Pablo Antoñana (Biana, 1927) nafar idazleari eskaini kultur jardunaldiak, bere obraren inguruko aztezketa lanak, egilearen beraren literatur Testamentua eta une ahaztezin hunkigarri ugariez gainera, egilearentzat berarentzat, eta bereziki euskal irakurlegoarentzat, inportantea oso den emaitza utzi zigun: Pablo Antoñanaren narratibagintza euskaraz irakurri ahal izateko kultur oparia.

Lurraren Mugarriak izenburua hartu du, Donostiako Bermingham argitaletxeak kaleratu duen Antoñanaren ipuin bildumak. Sei dira, euskaratuak, berriz diot, Lurraren Mugarriak jasotzen dituen ipuinak, Antoñanaren literatur ibilbidean, sorkuntza une esanguratsuenak nolabait zehazten dutenak: 1985. urteko Ostu eta tiro egin, 1993ko Italiarra, 1999ko Bisita bitxia eta Kalterik gabeko jolasa eta aurten Ttarttalok kaleratu Utimo viaje y otras fábulas liburutik, Itzulinguruka eta Oroitzen dut ipuinak.

Gutxi gorabehera, Antoñanak, ipuingintzari eskaini modu eta denbora tarte garrantzitsuenak jaso dira liburu horretara, baina baita Antoñanarengan nagusi izan diren gaiak ere: historia, gerra zibila, krimena eta indarkeria, etxe zaharrak eta legendako dokumentuak.

Egilea eta itzultzaileen artean bereziki aukeratu ipuin horiengan, Pablo Antoñaren jarreraren, pentsaeraren eta literatur lanaren sakon-sakoneko muina dago laburbildua: lotu ezin den askatasuna. Alegia, arrazoiaren kontra doan lege, pertsona edo edozeri ezetz esateko ausardia, askatasunez idazteko eta pentsatzeko eta erabakitzeko giza jarrera menderaezina, gizartearen eta beronen arazoen aurrean literaturak behar duen erantzule betekizunaren eta eginkizun sozialaren eredua, askatasunaren premia duen askatasuna.

Eta norbaiti, akaso ezinezkoa iruditzen bazaio ere, euskara ulergarri, arin eta irakurgarrian. Baietz ba, Nafarroa oinez eta Antoñana euskaraz.