kritiken hemeroteka

7.980 kritika

Azken kritikak

« | »

Lehorreko paterak / Iñaki Friera / Susa, 2001

Etorkinen ametsen urperatzeaz Oier Guillan / Gara, 2001-11-03

Dramatikoa da Afrikako herrietan jendeak bizi duen egoera. Dramatikoa da Europara bizimodu baten bila etortzen diren ehunka pertsonaren patua paterak kostara iristen ez direnean. Dramatikoa, zalantza izpirik gabe, Andaluziara iritsi direnek bizi beharko dutena, Europako ametsa betetzen bada.

Azken alderdi honetan murgiltzen da bereziki Iñaki Friera idazlea Lehorreko paterak eleberrian. Izenburuak berak adierazten duen bezala, arriskua eta zailtasunak ez dira amaitzen patera bestaldera iristearekin. Sarritan, legezkotasunaren itzaleko kantoietan ihesi, bestelako urperatze eta ekaitzak jasan beharko dituzte etorkinek. Eta horiek mundu berri baterako ametsa zapuztuko diete maiz askotan. Amestutakoa eskura izan eta heldu ezin, ametsa saldu zieten berauen hatzaparretan erorita sarri.

Ahmed-ek, hamazazpi urteko gazte marokoarrak, bestelako xede batez hasiko du Europara eramango duen ibilbidea. Bere arreba Jezabel erditzear dela abiatzen da senarrarekin amestutako mundu horretara. Haurra etortzear da eta Europako mugen barrean jaiotzea nahi dute, beraiek ezagutu ez dituzten aukerak eskuratzeko.

Pateraren proba gaindituta ere, senarra kartzelaratuko dute eta Jezabelek Fatima jaio berriarekin egin beharko dio aurre egoera berriari. Denborarekin, ordea, Afrikako senideek haren berri izateari utziko diote. Ahmed arrebaren bila abiatuko da segituan. Pateran abenturak bizi ostean, bere kargu hartuko duten bi pertsonaia berezi aurkituko ditu: Said kazetaria eta Maixabel abokatua. Beren arloetan etorkinei loturiko arazoei aurre egiten arituak biak.

Ahmed gazteak eta lagun aurkitu berriak arriskuz josiriko istorio batean murgilduko dira, marokoar gaztearen bihotz eta grinak markaturik une oro. Haren arreba Jezabelen haragitan ezagutuko dira modu paraleloan etorkinen pairamen asko, eta, tartean, ustelkeria, bortxa eta prostituzio sareen berri agertuko da. Izan ere, haurra jaio eta laster batean hasiko baita Jezabel bere ametsetan asmatu ezingo lituzkeen pertsonak eta egoerak ezagutzen, legez kanpoko egoeraren mehatxupean.

Maixabel abokatuak azalduko dizkigu, bere hitzetan, istorio lazgarri horren urrats guztiak. Maixabelengan topatzen ahal dira elkartasuna adierazi eta praktikatzeak ekar litzakeen kanpoko arriskua eta barruko borroka. Izan ere, eta bera abokatua izanik gainera, ustelkeria topatuko dute nonahi: Polizia eta epaitegietan, etorkinentzako barrera etxeetan, ameslarientzat krudelki gordetako azpimundu europarrean. Zenbaitetan Maixabelek berak errealitate gordinaren aurrean justizia egarria sentituko du, justizia egiteko sortutako balizko mekanismoek bere ustelkeriatik ase ezin duten egarria.

Narrazioan zehar bizitako gorabeheretan gizatasuna da pertsonaiei gertakizunen haria gordetzea ahalbideratzen diena, aurkeztutako egoera gordinak gainditzeko bermea. Ildo horretan topatzen ahal da narrazio honen indarrik handiena. Gustura irakurri ahal den erritmo biziko narrazioa izanik ere, kutsu polizialeko ezaugarrietara gerturatzen denean ezagutzen ditu mementorik ahulenak, ez baitu estruktura aldetik berrikuntza handirik ekarriko. Zenbait egoeratan eszenaren indarra zein sinesgarritasuna ezbaian jarri litzake irakurleak. Baina, funtsean, pertsonaien gizatasunak, elkartasunaren harian borroka egiteko nahiak eta kontatutakoaren kutsu errealak narrazioan barneratzen lagun dezakete.

Egunez egun emaitza latzak ekartzen dituen arazoetan murgiltzen hasteko gonbita izan daiteke Lehorreko paterak eleberria. Liburuan bertan jada irakurri ahal dena baino askoz dramatikoagoa eta gordinagoa sumatzen ahal den errealitatea, edonola ere. Erritmo biziko narrazioaren bidez, gogoeta egiteko gonbita, gure egunerokotasunean uzkurturik zein agerian kausitzen ahal den errealitatearen isla.

Azken kritikak

Eripoemia
Lierni Azkargorta

Paloma Rodriguez-Miñambres

Austerlitz
W.G. Sebald

Irati Majuelo

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Ibon Egaña

Begiak zabalduko zaizkizue
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Maddi Galdos Areta

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Nagore Fernandez

Liztor mutanteak
Santi Leone

Asier Urkiza

Urtu aurretik
Xabi Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gaueko eztabaidak
Agustin Arrieta Urtizberea

Mikel Asurmendi

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Irati Majuelo

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Mikel Asurmendi

Faith
Lander Garro

Asier Urkiza

Artxiboa

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Hedabideak