kritiken hemeroteka

7.603 kritika

Azken kritikak

« | »

Koilara bete hitz / Josetxo Azkona / Alberdania, 2001

Ez zara gogaituko, dasta ezazu! Mikel Asurmendi / Irunero, 2001-11

Euskal literaturan ez dago hagitz liburu janariaren gainean apailatuak. Alta, bada, egunero jaten dugu, eta beraz (eta berez) jaten dugunak eragina zuzena du gure pentsamendu, sentimendu eta arrazoinamenduan. Edo hola delakoan nago, behintzat.

Jaten ote dute gure poetok? Euskal poetok alegia? Euskal poesian, tradizionalean nahiz garaikidean gutxitan aipatzen baita janaria.

Horregatik edo Josetxo Azkona poeta iruindarrak Gabriel Aresti poeta bilbotarren miresle delako, eta Bilboko poeta Zorrotzako portuan bertako langileekin urdaiazpiko frijitua jaten zuela —baita kafesne eta koñaka barne— gomutaturik janariak izan ditu gogoan poesia egiterakoan. Agian diot, ausaz eta menturaz. Naski.

Liburua berezia da, berezia denez. Antzinatean hasten zaigu. Orduan dena zen geza, baina pertsonok naturak emaniko hainbat jaki eta gaia oreari erantsi ondoren hasi genuen gure gogoa asebetetzen. Lapikoekin eta sutondoan orearen inguruan, bero kiskalitan. Hartara, eta iragana gogoan, Josetxo Azkonak bere usaimena eta dastamena oratuz osatu du bere karta.

Historiara jo du eta gizakiok munduan ibilitako bidean barna jasoriko zapore ezberdinak eman dizkigu dastatzera. Otordu nasaiak nahiz mokaduak eskaintzen dizkigu aldian-aldian. Poetaren erudizio eta jakintzaren dasta gozatu dezakegu hainbat poemotan. Erlijioak toki berezia du liburuan. Eta hainbat pasartetan, amarengandik jasotako sukaldaritzaren eskaintza bizikorra jaso dezakegu ere. Poesia moldetan, bistan da.

Poesia liburu hau —Gabriel Arestiren eraginez apika— soziala da ere, nire usteko eta gustuko. Gustuak gustu, maitasuna eta sexu jarduerak badu ere leku polita eta erakargarria. Erotikoa, ez pornografikoa. Jateak badu eragina gure sexu jardueran, jaki afrodisiakoak ez dira falta Azkonaren baratzean nahiz sukaldean. Gainera, Kartaz Landaz delako errezeta bitartez, ironia puntu batez —gatz puntu batez— geure orea atontzera gonbidatzen gaitu gure gustuko poesia eta bizitza osatzeko. Ez zara gogaituko, dasta ezazu!

Azken kritikak

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Natura berriak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak
Irene Sola

Ibon Egaña

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Javier Rojo

Moskito
Igor Estankona

Aritz Gorrotxategi

Funanbulistaren beldurra
Karlos Gorrindo

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Arrate Beristain

VHS
Oier Guillan

Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

Javier Rojo

Hiru geltoki lurrun
Galder Perez

Javier Rojo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Hedabideak