kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Ke arteko egunak / Antxon Ezeiza / Koldo Izagirre / Elkar, 1990

Bigarren aktua Jose Luis Otamendi / Argia, 1990-11-11

“Ke arteko egunak” estrenatu eta urtebetera gidoia liburu egina. Ez da oso normala gure artean. Den den normaletik gutxi du liburu honek. Dardarizo modukoa nabari dut, tripako hazkura, ahokada handiegia botako dudanaren beldur edo, zine-gidoi hau literatura dela esatean, muga lanetan ibiltzeak meriturik kenduko balio bezala. Beti seguru jokatu nahiaren herdoila. Lanak, ordea, asmoetan baino fruituetan neurtzen dira. Antxon Ezeiza eta Koldo Izagirreren gidoia izenaren jabe bada behintzat. Ez da gutxi.

Istorioari gagozkiola, labur eta gaizki esanda, erpin zorrotzeko triangulo baten aurrean gaude, maiz poligono bilakatzen dena baina anguloak kamusteke. Bestalde, kotidianoa zaigu horko zertzelada asko, minbera bezain kotidiano.

Pedro Sansinenearen bidai-kronika da, drama konzentrikoetan emana: Telemakok, aita preso nola daramaten dakusa, sustraiak inausita dauzka, emazte-alabak utzita bere burua non koka bila dabil, bihotzez bihotz erromes, urtuz doan aingurabako izeberg. Behinbehinekotasunak agintzen du, estazioek, aireportuek, irudiak pitzaduraz jota daude. Ez dago dudarik, XX. mende hondarreko Euskal Herrian gaude: inguruak kontraste ugari du, zaila da eramaten, harremanak zakarrak dira, Pedrok ispilua joz ukabila odoldu du.

Eskenen linealtasuna etenda ageri da, istorio paraleloak, trama poetaren bulkadak gidatzen du, zenbaitetan drama handietako indarra sentitzen da, eskena batek hurrengoa ebakitzen du, off-ahotsak, odolak, keak lotzen ditu.

Pedroren figura handia da, askotan geure buruak baino sinesgarrigo dirudi, taularatua ikusten dut antzokian, arketipoa. Beste aldean, Keparen pertsonaia egin zait txepelena neuri, batez ere Lurdesekikoetan. Sugerentziak, irakurketa posible ugaritarako ematen du: memoriari erreferentzi etengabeak (aita, Paula protagonista estaliak…), umore tristea, itolarri existentziala…

Liburu ekologikotzat ere joko nuke, besteak beste geure inguru sozial afektibora biltzen gaituelako, galde egiten daki, beraz ausarta da. Ibili nahi duen bidetik dabil garbi, konplejorik gabe, ez du didaktismo ezkuturik, eskapismoari ihes egiten dio, ez du sasi oreka salomonikorik bilatzen, melodrama erromantiko polita da ene aburuz.

Azken aldera, Pedrok pitzatutako ispilua osorik ageri da, aurrean duena isladatzen du. Pedroren hitzekin esateko: “Badirudi gerrek badutela bigarren aktu bat…”.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak