kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Quito-n arrebarekin / Nikolas Ormaetxea, "Orixe" / Euskal Editoreen Elkartea, 1988

Quito-n arrebarekin Xabier Mendiguren / Argia, 1988-02-21

“Gurean, lehorte edo uholde” esan lezake norbaitek. Hor edukiko zaituzte hilabetetan eta are urtetan alerik ere atera gabe eta hara non azaltzen zaizkigun halako batean hamahiru liburu, denak batera eta bapatean. Norbait zenbaki horren beldur bada, esan dezagun haren lasaigarri eta goxagarri Arrueren “Santa Jenobebaren bizitza” duela bi hilabete kalean genuela, beraz hamabi dira berez, Jaurlaritzak babestutako bilduma honetan atera berri direnak.

Pozarren hartu ditugu liburuok noski, baina zabar xamarra iruditu zaigu denak batera argitaratzea. Horrelaxe suertatu delako edo propagandarako hots gehiago ateratzen delakoan? Ez dakit juxtu zein den arrazoia, baina liburuei behintzat nik esango nuke mesede kaxkarra egiten zaiela. Guztiz gomendagarri diren titulu batzuk galdu egiten baitira horrenbeste lagunen artean.

Hala eta guztiz, guk geure ahalegintxoa egingo dugu, eta guztiek ere merezi dutelakoan banan banan komentatu. Eta hasteko, saileko orain arteko azkena hartuko dugu, Orixeren Quito-n arrebarekin. Bitxia da gero orain dela hogeitabost urte pasatxo hildako egilea klasikoen artean kokatzea, ez klasikotzat har ez daitekeelako ezpada garaikidetzat hartu behar genukeelako. Hala beharko luke agian, baina egia da gaur egun ez dugula Orixe autore moderno bezala irakurtzen, eta izan ere ez zen bat ere modernoa, ez gustoz eta ez hezieraz. Joxe Azurmendik ARGIAren 86ko Urtekarian komentatzen zuen, Orixe kritikatu zuen belaunaldiak asko irakurri zuela Orixe. Geroztikoontzat erlikia baino ez da izan ia ia Orexa-huitzitar haundi hau.

Beraz egoki eta bidezko da Orixeri klasikoen artean zor zaion omena ematea, eta liburu honek —baita beste askok ere, jakina— ondo bete lezake lantegi hori. Quito-n arrebarekin elkarrizketa sail bat dugu, Jokin Zaitegik Guatemalako erbestaldian 1950-1954 bitarteko “Euzko Gogoa” aldizkarian hamabi emanalditan argitaratua. Haiek jaso eta Iñaki Segurola gazteak bildu ditu liburu honetarako. Edizio paratzeak ez du lan berezirik kasu honetan baina gogoan hartzekoa da Segurolaren hitzaurrea.

Ameriketara joanda, berrogei urtean ikusi gabeko Denuxi arreba sabelkidearekin izandako elkarrizketak dira liburua betetzen dutenak. Solasgaiak, honunzkoak eta harunzkoak; hau da: inpernu-garbitegi-zerua bezalakoak eta haurtzaroa, hango eta hemengo bazterrak, gerra garaiko izugarrikeriak… Denak ere elkarrizketa bizi, bizkor eta zaluan josi eta txertatuak.

Orixeren euskararen indarra eta adierazkortasuna goraipatu beharrik ez dut izango baina bai gogoratu irakasgai polita dugula askok, gure euskara geza eta graziarik gabea beste maila batera jaso nahi badugu.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak