kritiken hemeroteka

7.979 kritika

Azken kritikak

« | »

Azukrea belazeetan / Inazio Mujika Iraola / Erein, 1987

Azukrea belazeetan Xabier Mendiguren / Argia, 1988-01-24

Ez zitzaion arrazoi puska bat falta iazkoan nobelen gainetik ipuin liburuak geratu direla esan zuenari. Horrekin ez ditut elaberriak gutxietsi nahi, oso onak atera baitira tartean, baina bai azpimarratu inork garbi ez adierazi arren askoren ahotan dabilen ustearen kontra, ipuingintza ez dela genero mikor bat, ez dela elaberri luzeak egiten ikasteko bide hutsa.

Horren frogetako bat Inazio Mujikaren liburu hau izan liteke. Bat aukeratu beharko banu iazko nobedaderik aipagarriena litzateke agian. Horretan badaude zerikusirik egile honen lehenbiziko obra izateak, baina estraineko izanda ere idazkintzaren heldutasuna eta trebezia erakutsi dizkigu honezgero.

Hamaika ipuinek osatzen dute liburua. Egilearen hitzetan hamaika honek “hamaika” idatzi behar izan omen ditu. Guztien arteko lotura nagusi bat dago: izenik inoiz aipatzen ez zaigun Tolosa inguruko herrixka batean kokatuak izatea. Aukera horrek beste zenbait ondorio ekarri ditu. Giro eta jende klase jakin bat agertzea, zenbait gertaera eta pertsonaiaren oihartzunak ipuin batetik bestera igarotzera, bertako hizkera… Guzti horiek jakinaren gainean egindako hautapenak ditugu, eta Mujikak berak dioenez guztien artean halako nobela usain bat eman nahi luke.

Ipuinetan agertzen diren pasadizoek ez dute garrantzi haundirik. Normalki izugarrikeriak kontatu arren ez dago hemen beste obra batzuetako tremendismoa, kontatzeko teknika gertatzen baita nabarien. Haurren baten ikuspegia erabiltzen da gehienetan, orainaldian edo aspaldian gertatuak gogoratuaz, erregistro desberdinez zenbaitetan, narratzaile hori noiz azaldu noiz izkutatu joko efektistaz. Rulfofen itzala sumatzen da zenbaitetan.

Hizkuntzak garrantzi berezia du. Batuaren eta txokoko hizkeraren arteko alternantzia adierazgarria erabili nahi izan da; azpimarratzekoa da hala ere, literatur erizpideak erabiltzen direla oreka horretarako. Lexikoan eta oso haundia da bertako hizkeraren pisua: honen arrazoietako bat obraren izaerak berak ematen du; bestea, azken urteotan gertatzen ari den batuaren gipuzkoartzea… Horretarako arrazoi sozial eta demografikoak daude, nahiz eta denei gustatu ez, eta beti ere eztabaidagarri izan; nolanahi ere Barduliaz kanpokoek hautsi beharko dute gipuzkoarzentrismo hori.

Gogoeta guzti horiek gorabehera, literatur emaitza bikaina Inaxio Mujikaren eskutik datorkiguna. Gauza asko geratu zaigu esateko baina irakurleak deskubrituko ditu. Ipuinetarako ikasle azkarra atera zaio oraingoan Atxagari.

Azken kritikak

Austerlitz
W.G. Sebald

Irati Majuelo

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Ibon Egaña

Begiak zabalduko zaizkizue
Irati Jimenez

Paloma Rodriguez-Miñambres

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Maddi Galdos Areta

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Nagore Fernandez

Liztor mutanteak
Santi Leone

Asier Urkiza

Urtu aurretik
Xabi Borda

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gaueko eztabaidak
Agustin Arrieta Urtizberea

Mikel Asurmendi

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Irati Majuelo

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Mikel Asurmendi

Faith
Lander Garro

Asier Urkiza

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Nagore Fernandez

Artxiboa

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Hedabideak