kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Kutsidazu bidea, Ixabel / Joxean Sagastizabal / Alberdania, 1994

Barre-algaraka Juan Luis Zabala / Euskaldunon Egunkaria, 1994-05-22

Barre egiteko modurik onena nork bere buruari barre egitea omen da, eta horixe bera pentsatuko zuen seguru asko liburu honi ekitean Joxean Sagastizabalek. Berak bizi izandako antzeko esperientziak oinarritzat harturik, bere alter ego izatetik oso urruti ibili behar ez duen Juanma antiheroi kalekumeak alfabetatze aldera Harrialde (Hernialde) herrixka erruralean bizi izandako abentura eta desbenturak kontatu dizkigu, aitaren batean eta batere nekerik gabe irakurtzen den eleberri arin eta barregarri honetan.

Barregarria diot, baina ez, noski, erridikulua delako, barre eragiten duelako baizik, gure literaturako lan askori ez dagokion ezaugarria, alajaina! Euskal literaturan oraindik oso gutxi landu den umore mota da, gainera, Sagastizabalek eleberri honetan aportatu duena. Kontaketa baserri giroan kokatua dagoen arren, kontalariaren ikuspuntua guztiz urbanoa da, eta Sagastizabalen umorea ere halakoxea dela esan daiteke, han da, baserri giroko euskal umore klasiko eta ezagun horrekin zerikusirik gabeko umorea, umore, nolabait esatearren, homologatuagoa, europarragoa… (nahiz eta asko izan egilearen adinetik gertu antzean gauden hegoaldetarrok baino ulertuko ez ditugun kontu barregarriak); besteak beste —eta aldeak alde—, Andoni Egaña, Arantxa Iturbe eta Juan Mari Elexpuru bezalako hainbat idazlek —edota Mikel Elortza bezalako hainbat kazetarik— landu izan dutenaren edota lantzen ari direnaren parekoa beharbada. Euskara hiritartu den neurrian sortutako umore berria da hau, eta irudipena dut umore mota honen aurrean, tradizio faltaren ondorioz edo, euskal irakurleok umoreak eskatzen duen berezkotasun eta bat-batekotasunez erreakzionatzeko ohitura hartu beharrean ote gauden oraindik.

Baina tradizioaren laguntzaz edo gabe, kontua da liburu honetan, eleberriaren kontaketa erritmo egokiz eta esku onez eramateaz gain, Joxean Sagastizabalek —bertsolaritzan ohizkoa den hitza erabiliz— funtzionatu egiten duen umorea lortu duela, hau da, irakurleak —bai nik behintzat— algaraka egiten duela barre tarteka, begiak orri gainetik kenduta. Goi asmo handirik gabeko liburu apala izan arren, oso gutxik lortzen dueena lortu duela aitortu beharrean gara beraz; badu meriturik, narrazio erotikoetan ere aintzindari izan genuen honek.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak