kritiken hemeroteka

7.279 kritika

Azken kritikak

« | »

Kea behelainopean bezala / Harkaitz Cano / Susa, 1994

Sagar izan nahi zuen gerezia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-05-21

Pascali irakurri nion behin, badirela edozein testutan besteak baino gehiago agertzen diren hitzak, eta hitz horiek adierazten dituztela, beste ezerk baino hobeto, idazlearen nortasuna eta zaletasunak. Liburu honetako azterketa estadistiko soila egingo bagenu, berehala konturatuko ginateke gerezia dela hitzik erabiliena: “esan lezake sagar izateko ametsak dituen gereziak”, esaterako. Poesian, jende normalak uste duen kontrara, gauzarik ezkutuenak eta ilunenak egiten dira ikusgarri, horretara piska bat saiatuz gero. Psikoanalista arjentinar batek zer esango lukeen ez dakit, baina horrelako irudiari erreperatuz gero, horren errepikapenari, batez ere, kontura gaitezke handi izateko ametsak bultzatzen duela idazlea.

Gaztea baita Harkaitz Cano, baina ez, inola ere, berde eta lumagabea. Hau izanik ere argitaratutako lehen liburua, horrek ez du esan nahi lehenagotik idatzi ez duenik. Nik neuk, ezagunak ditut, haren bi poema-bilduma, biak sarituak, eta nabarmena egiten zait poeta honen bilakaera. Nabarmena eta pozgarria, dena esan behar baldin bada, erabetasunetik heldutasunerako bidea seinalatzen baitute poemek. Haserako inozotasuna eta axolaeza sendotasuna eta zentzu estetiko zorrotza bilakatu baitira, freskotasuna galdu gabe.

Indartsuak dira darabiltzan irudiak, hitzaren arintasunean oinarrituak denak, hitzekin jolas egiten baitu poetak, erritmo bizia bilatzeko ahaleginean ezezik, kontzeptuak hankaz gora botatzekoan ere: “zuk biak hartzen dituzu zubiak”; “hobe ibiltzea galdurik beti / edo gandurik/ hegoak behar ditu iparrak”; “eta orduan zorrez eta zorriz mintzatzen ziren irratiak”.

Surrealistak dirudite poema batzuek, baina ez gaitezen engaina, badago barrokismoa idatzitako metaforetan eta sinboloetan, poemak eta mundu poetikoa antolatzeko moduan. Inkonszientea ote den esatera ez nintzateke ausartuko, ezta justu alderantzizkoa adieraztera ere; poesian, bizitzan bezala, den-dena gerta baitaiteke.

Liburu honen ezaugarririk nagusiena, dena dela, azken urteotako euskal literaturari ematen dion errepasoa da. Harkaitz Canoren hau, ikuspegi horretatik begiratuta, euskal literaturari eskainitako omenaldi dotorea eta pertsonala da. Handik eta hemendik hartuz, sintesi interesgarria lortu du. Kontutan hartzeko liburua, beraz, idazlearen adina gora-behera.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Aiora Sampedro

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Joannes Jauregi

Paperezko hegazkinak
Lutxo Egia

Amaia Serrano Mariezkurrena

Basa
Miren Amuriza

Iratxe Esparza

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Alex Uriarte

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Igor Estankona

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak