kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Kea behelainopean bezala / Harkaitz Cano / Susa, 1994

Sagar izan nahi zuen gerezia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-05-21

Pascali irakurri nion behin, badirela edozein testutan besteak baino gehiago agertzen diren hitzak, eta hitz horiek adierazten dituztela, beste ezerk baino hobeto, idazlearen nortasuna eta zaletasunak. Liburu honetako azterketa estadistiko soila egingo bagenu, berehala konturatuko ginateke gerezia dela hitzik erabiliena: “esan lezake sagar izateko ametsak dituen gereziak”, esaterako. Poesian, jende normalak uste duen kontrara, gauzarik ezkutuenak eta ilunenak egiten dira ikusgarri, horretara piska bat saiatuz gero. Psikoanalista arjentinar batek zer esango lukeen ez dakit, baina horrelako irudiari erreperatuz gero, horren errepikapenari, batez ere, kontura gaitezke handi izateko ametsak bultzatzen duela idazlea.

Gaztea baita Harkaitz Cano, baina ez, inola ere, berde eta lumagabea. Hau izanik ere argitaratutako lehen liburua, horrek ez du esan nahi lehenagotik idatzi ez duenik. Nik neuk, ezagunak ditut, haren bi poema-bilduma, biak sarituak, eta nabarmena egiten zait poeta honen bilakaera. Nabarmena eta pozgarria, dena esan behar baldin bada, erabetasunetik heldutasunerako bidea seinalatzen baitute poemek. Haserako inozotasuna eta axolaeza sendotasuna eta zentzu estetiko zorrotza bilakatu baitira, freskotasuna galdu gabe.

Indartsuak dira darabiltzan irudiak, hitzaren arintasunean oinarrituak denak, hitzekin jolas egiten baitu poetak, erritmo bizia bilatzeko ahaleginean ezezik, kontzeptuak hankaz gora botatzekoan ere: “zuk biak hartzen dituzu zubiak”; “hobe ibiltzea galdurik beti / edo gandurik/ hegoak behar ditu iparrak”; “eta orduan zorrez eta zorriz mintzatzen ziren irratiak”.

Surrealistak dirudite poema batzuek, baina ez gaitezen engaina, badago barrokismoa idatzitako metaforetan eta sinboloetan, poemak eta mundu poetikoa antolatzeko moduan. Inkonszientea ote den esatera ez nintzateke ausartuko, ezta justu alderantzizkoa adieraztera ere; poesian, bizitzan bezala, den-dena gerta baitaiteke.

Liburu honen ezaugarririk nagusiena, dena dela, azken urteotako euskal literaturari ematen dion errepasoa da. Harkaitz Canoren hau, ikuspegi horretatik begiratuta, euskal literaturari eskainitako omenaldi dotorea eta pertsonala da. Handik eta hemendik hartuz, sintesi interesgarria lortu du. Kontutan hartzeko liburua, beraz, idazlearen adina gora-behera.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak