kritiken hemeroteka

7.352 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiru kontakizun / Mark Twain (Koro Navarro) / Elkar, 1994

Satira eta fabula Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-05-28

Hiru istorio biltzen dira liburu honetan, hirurak ironia handiz kontatuak. Aurreneko biak, “Adanen egunkariko pasarte batzuk” eta “Ebaren egunkaria” deritzanak baliogarri zaizkio Mark Twain idazleari, Bibliako mito horiei buruz, Adanen eta Ebarenari buruz, hain zuzen, barre piska bat egiteko. Hirugarren istorioa, “Edward Mills eta George Bentonen historia”, gizartearen satira dugu.

Mark Twainen idazlanik ezagunenetakoak ez dira hauek, kritikari batek baino gehiagok, seguruaski, mediokreen ifernura egotziko lituzke, eta arrazoi askoz gainera, alderatzen baditugu bederenik Huckleberri Finn, Tom Sawyer eta horrelako nobelekin, Mississipiko bizitzaren adierazle, eta bide batez esan beharra dago aipatu dugun lehen horietakoa euskaratuta dagoela eta orain dela gutxi ere kaleratu dutela Bartleby sailean idazlearen fabula zoragarri bat, Hadleyburg hiria ustelarazi zuenari buruzkoa, (eufemismoa erabiltzen badut euskarazko izenburu zehatzaz oroitzen ez naizelako da).

Mark Twaini buruz esan daiteke, esatekotan, idazle garaikideek ez zutela oso ondo ulertu haren balioa, gutxi batzuek izan ezik: William Dean Howells, Richard Kipling, esaterako. Biek ala biek azpimarratu zuten Mark Twainen eta Shakespeareren eta Cervantesen artean zegoen antza; eta haritik tiratzen hasiz gero, aipatu beharko genituzke Laurence Sterne, Defoe eta Rabelais. Kritikari gehienentzat Mark Twain idazle zakarra zen, batere ez orijinala. Honek erakusten digu kritikari guztiok hanka sartze galantak izaten ditugula; no problem beraz.

Liburu honetako istorio hauetan Mark Twainek barre egiten du galanki paradisuko lehen biztanleen bizkar. Oso prozesu bitxia segitzen du bataren eta bestearen egoera adierazteko. Mark Twain, noski, Adan eta Ebari buruz ari denean, bere garaiko Adan eta Ebari buruz ari da. Egia da ez duela emakumeari buruzko kontzeptu sublimerik; baina gizonezkoari buruz ere ez du iritzi hoberik. Eszeptikoa baitzen Mark Twain, eta eszeptikoei ez zaie soluzio handirik geratzen bizitzen jarraitu ahal izateko: edo suizidatzen dira, edo barre egiten dute gogotik inguruan dutenaren kontura.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Mugi/atu
Beatriz Chivite

Javier Rojo

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak