kritiken hemeroteka

8.027 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiru kontakizun / Mark Twain (Koro Navarro) / Elkar, 1994

Satira eta fabula Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-05-28

Hiru istorio biltzen dira liburu honetan, hirurak ironia handiz kontatuak. Aurreneko biak, “Adanen egunkariko pasarte batzuk” eta “Ebaren egunkaria” deritzanak baliogarri zaizkio Mark Twain idazleari, Bibliako mito horiei buruz, Adanen eta Ebarenari buruz, hain zuzen, barre piska bat egiteko. Hirugarren istorioa, “Edward Mills eta George Bentonen historia”, gizartearen satira dugu.

Mark Twainen idazlanik ezagunenetakoak ez dira hauek, kritikari batek baino gehiagok, seguruaski, mediokreen ifernura egotziko lituzke, eta arrazoi askoz gainera, alderatzen baditugu bederenik Huckleberri Finn, Tom Sawyer eta horrelako nobelekin, Mississipiko bizitzaren adierazle, eta bide batez esan beharra dago aipatu dugun lehen horietakoa euskaratuta dagoela eta orain dela gutxi ere kaleratu dutela Bartleby sailean idazlearen fabula zoragarri bat, Hadleyburg hiria ustelarazi zuenari buruzkoa, (eufemismoa erabiltzen badut euskarazko izenburu zehatzaz oroitzen ez naizelako da).

Mark Twaini buruz esan daiteke, esatekotan, idazle garaikideek ez zutela oso ondo ulertu haren balioa, gutxi batzuek izan ezik: William Dean Howells, Richard Kipling, esaterako. Biek ala biek azpimarratu zuten Mark Twainen eta Shakespeareren eta Cervantesen artean zegoen antza; eta haritik tiratzen hasiz gero, aipatu beharko genituzke Laurence Sterne, Defoe eta Rabelais. Kritikari gehienentzat Mark Twain idazle zakarra zen, batere ez orijinala. Honek erakusten digu kritikari guztiok hanka sartze galantak izaten ditugula; no problem beraz.

Liburu honetako istorio hauetan Mark Twainek barre egiten du galanki paradisuko lehen biztanleen bizkar. Oso prozesu bitxia segitzen du bataren eta bestearen egoera adierazteko. Mark Twain, noski, Adan eta Ebari buruz ari denean, bere garaiko Adan eta Ebari buruz ari da. Egia da ez duela emakumeari buruzko kontzeptu sublimerik; baina gizonezkoari buruz ere ez du iritzi hoberik. Eszeptikoa baitzen Mark Twain, eta eszeptikoei ez zaie soluzio handirik geratzen bizitzen jarraitu ahal izateko: edo suizidatzen dira, edo barre egiten dute gogotik inguruan dutenaren kontura.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

Hedabideak