kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Adlotse / Jokin Urain / Txalaparta, 1992

Errealitateko giltzak Edorta Jimenez / Euskaldunon Egunkaria, 1993-01-17

Joseba Sarrionandiaren “Gartzelako poemak” liburuko poemen artean bat dago, “Territorio Librea”, non hurrengoa irakurri ahal den: “Dena dela, guk ez diogu euskarazko / lehen ikasgaia ere emanen eta, / gutariko batek oharkabean bezala dio: emukatup tab kogaid erug naedlakezta / ae neztidnufnok nugud…”. Olerki horretarako azken bi ahapaldi ilun horien zuzen entelegatzeko erabili behar dugun giltza da atzekoz aurrera edo iruntzitara irakurtzea, hau da, “putakume bat diagok…” Bada, berdintsu egin beharko dugu Mendaroko Jokin Urainen “Adlotse” nobelaren titulua dekodifikatzeko ere. Hala eginik, “Estolda” irakurtzen da.

Ez da alferrikakoa tituluaren hautaketa, zeren idazleak alegiazko mundu bat eraiki duelarik, eta mundu hori zeren alegia den ulertzeko nobelaren baitan bertan giltzarik nahiko ez balego ere, titulutik hara argitu gura izan bait digu, Estolda berdin Gartzela.

Xabier Amurizaren “Oromendierrieta” haren oihartzunez, Mikel Zarateren “Haurgintza minetan” beste haren tradizioan, Kafkaren lanetakoen antzeko mundu itxi, ilun eta itogarria eraiki du Urainek, gorabeherarik gabeko estilo landuan, idazketan arnaskerari sendo eutsiz, prosa bikaina borobiltzeko alegi luze honetan. Zeinahi herri zapalduren historiaren alegia da hemengoa, herriaren sortze unetik askatasuna iristen denerainokoa, tartean larderia eta menpekotza urte luzeak direlarik.

Berriro ere esan beharko da ea gartzelan idatzia izateak irakurleak kendu ala ekarri egingo ote dizkion liburuari. Norbera librea da baina, liburua, darion mezuaren gainetik zein azpitik, erdi erditik, literatura da. Tradizioa duen literatura izateaz gainera, goian esan den moduan, tradizioa bera nolabait hobetu egiten duena. Liburu hau bitxikeria da, Durangoko Azokara zaratarik gabe etorri eta handik zaratarik gabe joan zena, ez idazleak berak ez argitaletxeak, Txalaparta izenekoak, zarata erraz ez daukatenez gero.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak