kritiken hemeroteka

7.584 kritika

Azken kritikak

« | »

Adlotse / Jokin Urain / Txalaparta, 1992

Errealitateko giltzak Edorta Jimenez / Euskaldunon Egunkaria, 1993-01-17

Joseba Sarrionandiaren “Gartzelako poemak” liburuko poemen artean bat dago, “Territorio Librea”, non hurrengoa irakurri ahal den: “Dena dela, guk ez diogu euskarazko / lehen ikasgaia ere emanen eta, / gutariko batek oharkabean bezala dio: emukatup tab kogaid erug naedlakezta / ae neztidnufnok nugud…”. Olerki horretarako azken bi ahapaldi ilun horien zuzen entelegatzeko erabili behar dugun giltza da atzekoz aurrera edo iruntzitara irakurtzea, hau da, “putakume bat diagok…” Bada, berdintsu egin beharko dugu Mendaroko Jokin Urainen “Adlotse” nobelaren titulua dekodifikatzeko ere. Hala eginik, “Estolda” irakurtzen da.

Ez da alferrikakoa tituluaren hautaketa, zeren idazleak alegiazko mundu bat eraiki duelarik, eta mundu hori zeren alegia den ulertzeko nobelaren baitan bertan giltzarik nahiko ez balego ere, titulutik hara argitu gura izan bait digu, Estolda berdin Gartzela.

Xabier Amurizaren “Oromendierrieta” haren oihartzunez, Mikel Zarateren “Haurgintza minetan” beste haren tradizioan, Kafkaren lanetakoen antzeko mundu itxi, ilun eta itogarria eraiki du Urainek, gorabeherarik gabeko estilo landuan, idazketan arnaskerari sendo eutsiz, prosa bikaina borobiltzeko alegi luze honetan. Zeinahi herri zapalduren historiaren alegia da hemengoa, herriaren sortze unetik askatasuna iristen denerainokoa, tartean larderia eta menpekotza urte luzeak direlarik.

Berriro ere esan beharko da ea gartzelan idatzia izateak irakurleak kendu ala ekarri egingo ote dizkion liburuari. Norbera librea da baina, liburua, darion mezuaren gainetik zein azpitik, erdi erditik, literatura da. Tradizioa duen literatura izateaz gainera, goian esan den moduan, tradizioa bera nolabait hobetu egiten duena. Liburu hau bitxikeria da, Durangoko Azokara zaratarik gabe etorri eta handik zaratarik gabe joan zena, ez idazleak berak ez argitaletxeak, Txalaparta izenekoak, zarata erraz ez daukatenez gero.

Azken kritikak

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Zendabalitz
Erika Elizari

Alaitz Andreu

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak