kritiken hemeroteka

8.607 kritika

« | »

Hamazazpi hilabete Afrikako bihotzean / Xabier Iratzeder / Elkar, 1992

Literatura ez al da Iratzederrena? Angel Zelaieta / Euskaldunon Egunkaria, 1992-03-20

Elkar etxeak argitara berri du Xabier Iratzederren “Hamazazpi hilabete Afrikako bihotzean (1987-1988)”, sail berri bati hasiera emanez: “Pertsona eta sozietatea”, hain zuzen ere, zeinaren sortzaile eta zuzendari Joxemartin Apalategi antropologoa bait da.

Liburuak 97 orrialde dauzka eta 83tik 94rainokoak kasik zuzen zuzenean izan daitezke P.S., hots, “pertsona eta sozietatea”. “Literatura” al da gainetikoa?

R. Barthesek zioen literatura ez dela zeinu sistema besterik, beraren izatea ez datzala mezuan, (konnotazio) sisteman baizik.

Iratzederrek, modu autobiografikoz, orain aldian eta egunkari gisa idazten du. Afrikan izan da (“hic sunt leones”) baina ez du ikusi lehoirik, ez elefanterik. Polisindetonak eta elipsiak gurutzatzen ditu, afrikarrak (labur) erretratatzen (hainbat alditan —oh, sikiatrok!— Andradena Mariaren itxura miresten du), gaztetako autobiografia tartekatzen digu, besteek errelatatzen diote Polizia Belokeko fraidetxea inguratzen aritu dela, Bidarten bila, herritarrak ez diren aditz formak darabiltza, kiasmoak sortzen ditu (“orotatik urrun eta Jainkoari hurbil”), Natura Panteista zaharrek bezala gozatzen du…

Rococoak euskaraz eman duen fruitua dirudi: Naturaren gauzarik singleenez maitemintzen da (“Baso bat ur, zer gauza!”), “fêtes champêtres” hoiek delikatezaz begiratzen ditu eta, guztien gainetik, preziosimoa eta dotorezia, erotismo sublimatu horrekin.

Azken kritikak

Amorante frantsesa
Miren Agur Meabe

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Oroi garen oro
Beatriz Chivite

Maialen Sobrino Lopez

Ahanzturaren aingerua
Maja Haderlap

Asier Urkiza

Espekulazioak
Arrate Egaña

Nagore Fernandez

Dena zulo bera zen
Eider Rodriguez

Txani Rodríguez

Azken batean
Lourdes Oñederra

Mikel Asurmendi

Auzokinak
Gorka Erostarbe

Maddi Galdos Areta

Esker onak
Delphine De Vigan

Irati Majuelo

Meditazioneak gei premiatsuen gainean...
Martin Duhalde

Gorka Bereziartua Mitxelena

Urte urdin ihesak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"

Hasier Rekondo

Emakume oinutsa
Scholastique Mukasonga

Maialen Sobrino Lopez

Erroen izerdia
Jone Bordato

Nagore Fernandez

Azken batean
Lourdes Oñederra

Asier Urkiza

Izena eta izana
Jon Gerediaga

Jon Martin-Etxebeste

Artxiboa

2025(e)ko azaroa

2025(e)ko urria

2025(e)ko iraila

2025(e)ko abuztua

2025(e)ko uztaila

2025(e)ko ekaina

2025(e)ko maiatza

2025(e)ko apirila

2025(e)ko martxoa

2025(e)ko otsaila

2025(e)ko urtarrila

2024(e)ko abendua

Hedabideak