kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Kilkirra eta roulottea / Joxemari Iturralde / Erein, 1997

Transizioari begira Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-03-07

Azken orrialdean, behe aldean, agertzen diren datei erreparatuz gero konturatzen gara zortzi urte behar izan dituela Joxemari Iturraldek nobela hau burutzeko. Bere lana seriotan hartzen duela egiaztatzen du halako datuak, ez baita ohikoa, gure artean bederen, idazle bat horren antsiatsu agertzea bere lanari buruz. Horrek ez du esan nahi zenbait idazlek zinez hartzen ez dutenik nork bere literaturgintza, baina hainbeste urte nobela bat taxutzen, hori beste kontua da.

Nobela, esan beharrik ez dago, mardula da (514 orrialde, segidakoak gainera), gaia ere halakoxea delako: transizioa Euskal Herrian. Ez da aurreneko nobela gai hori ukitzen duena eta, seguruasko, azkena ere ez da izango. Badirudi gutako bakoitza garai horretan egin zuenaren kontu ematera behartuta dagoela. Dena dela, ez dago literaturan gai onik edo txarrik, gaiaren aprobatxamendu ona edo kaskarra baizik.

Alde horretatik begiratuta, Iturralderen nobela honetan gaia oso ondo aprobetxatuta ez dagoela esango nuke. Ideia polita da: amerikar bat (kilkirra) Euskal Herrira etorri da, maite izan zuen emakume baten arrastoei segika, bere aurpegiaren trazak aurkitu nahirik hark berriztatutako gargoletan. Gero, dena konplikatu egiten da, giroa, politikoa batez ere, berezia baita, eta amerikarra irakasle sartzen da Institutu batean, ingelesa erakusteko. Bizimodu horretaz asperturik, roulotte bat hartuko du eta austo-stop eginez (roulotte eta guzti) Euskal Herria bisitatzen hasiko da.

Ez da nobela lineala, aurrera-atzera dabil, uneak hartaraturik, oroimenak bultzaturik. Pasadizoak era horretan daude loturik eta horixe da, hain zuzen, nobelak daukan onena: eraiketa maixuki landua, pasarteak elkarrekin lotzeko abildadea, pasarte batetik bestera ia oharkabe igarotzeko erraztasuna; hitz batez, artisau lan bikaina. Istorioak besterik dira, nire ustez. Batzuk erakargarriak eta, suelto irakurrita, berez indartsuak badira ere, hunkigarriak ere bai tamaina batean, anekdota asko dago liburuan, istorio, funtsezko istorio izateke. Ez dut ukatuko dokumentazio lan handia dagoenik liburuan, ezta aisa irakurtzen denik ere, baina oro har, dena kontatu nahiak galtzen du nobela.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak