kritiken hemeroteka

7.821 kritika

Azken kritikak

« | »

Kilkirra eta roulottea / Joxemari Iturralde / Erein, 1997

Transizioari begira Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-03-07

Azken orrialdean, behe aldean, agertzen diren datei erreparatuz gero konturatzen gara zortzi urte behar izan dituela Joxemari Iturraldek nobela hau burutzeko. Bere lana seriotan hartzen duela egiaztatzen du halako datuak, ez baita ohikoa, gure artean bederen, idazle bat horren antsiatsu agertzea bere lanari buruz. Horrek ez du esan nahi zenbait idazlek zinez hartzen ez dutenik nork bere literaturgintza, baina hainbeste urte nobela bat taxutzen, hori beste kontua da.

Nobela, esan beharrik ez dago, mardula da (514 orrialde, segidakoak gainera), gaia ere halakoxea delako: transizioa Euskal Herrian. Ez da aurreneko nobela gai hori ukitzen duena eta, seguruasko, azkena ere ez da izango. Badirudi gutako bakoitza garai horretan egin zuenaren kontu ematera behartuta dagoela. Dena dela, ez dago literaturan gai onik edo txarrik, gaiaren aprobatxamendu ona edo kaskarra baizik.

Alde horretatik begiratuta, Iturralderen nobela honetan gaia oso ondo aprobetxatuta ez dagoela esango nuke. Ideia polita da: amerikar bat (kilkirra) Euskal Herrira etorri da, maite izan zuen emakume baten arrastoei segika, bere aurpegiaren trazak aurkitu nahirik hark berriztatutako gargoletan. Gero, dena konplikatu egiten da, giroa, politikoa batez ere, berezia baita, eta amerikarra irakasle sartzen da Institutu batean, ingelesa erakusteko. Bizimodu horretaz asperturik, roulotte bat hartuko du eta austo-stop eginez (roulotte eta guzti) Euskal Herria bisitatzen hasiko da.

Ez da nobela lineala, aurrera-atzera dabil, uneak hartaraturik, oroimenak bultzaturik. Pasadizoak era horretan daude loturik eta horixe da, hain zuzen, nobelak daukan onena: eraiketa maixuki landua, pasarteak elkarrekin lotzeko abildadea, pasarte batetik bestera ia oharkabe igarotzeko erraztasuna; hitz batez, artisau lan bikaina. Istorioak besterik dira, nire ustez. Batzuk erakargarriak eta, suelto irakurrita, berez indartsuak badira ere, hunkigarriak ere bai tamaina batean, anekdota asko dago liburuan, istorio, funtsezko istorio izateke. Ez dut ukatuko dokumentazio lan handia dagoenik liburuan, ezta aisa irakurtzen denik ere, baina oro har, dena kontatu nahiak galtzen du nobela.

Azken kritikak

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Igor Estankona

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Jon Martin-Etxebeste

Bizitzak
Koldo Alijostes Bordagarai

Mikel Asurmendi

Udaberria sutan
Joxemari Iturralde

Igor Estankona

Profeten iruzurra
Amaiur Epher

Ibon Egaña

Garen hori
Ana Urkiza

Mikel Asurmendi

Ez dakit zertaz ari zaren
Ana Malagon

Irati Majuelo

Kafe tristearen balada
Carson McCullers

Amaia Alvarez Uria

Familiako lexikoa
Natalia Ginzburg

Paloma Rodriguez-Miñambres

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Aiora Sampedro

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Nagore Fernandez

Artxiboa

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Hedabideak