kritiken hemeroteka

7.474 kritika

Azken kritikak

« | »

Piztiaren izena / Anjel Lertxundi / Alberdania, 1995

Sua barnean Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1995-12-09

Bi zati ditu liburu honek, ezberdinak, gainera. Batean, Anjel Lertxundik bost ipuin biltzen ditu, deabruaren irudia dutela gai: “Bettini Txerren”, “Akilimarro”, “Gilles de Rais”, “Lilith”, “666 (ezen kontua gizonarena da”. Bostok elkarrekin lotuta daude, hari fin batez. “Bettini Txerren” izenekoan, fantasia bat, aldez aurretik iragartzen digu atzetik etorriko dena. “666″ izenekoan, keinu bat baino gehiago egingo digu idazleak lehenago irakurri duguna ahantz ez dezagun. Nola hiri batzuek, kaleen ordez ubideak dituzten, eta ubide batek beste batera jotzen duen, iturri bereko ura baitaramate, halatsu liburu honetan: ipuin batek beste bat dakar berarekin, su bera erretzen ari baita barnean ipuin guztietan, ifernuko sua alegia.

“Akilimarro” irakurri dut gustukoen. Tradizioan ezaguna den ipuin bati nola bilatzen dizkion bere azpildurak, nola estutzen dion koska bat gehiago; injenioaren ariketa baino gehiago da. “Gilles de Rais” izenekoan, idazleak antzespen gisa antolatzen digu istorioa, karlisten eta liberalen arteko gerra duela ingurumari; eta itzalak behin eta berriro agertzen direla esaten azkenik. “Lilith”en sorginak, errekreazio libre samarra. “666″ da konplexuena, bai egitura nola gai aldetik: piztiaren izena, ezen kontua gizonarena da. Kontuak zenbatzeko dira, eta guztira ematen dute 666.

Fatua dabil hor-hemen, eta ipuinetako pertsonaiek aurre egingo diote, batzuetan irabaziz, besteetan galduz. “Akilimarro”ko emakumeak, deabrua bera engainatzea lortuko du; “Gilles de Rais”enekoan, Vincent erori egingo bere fatuak markatuta utzi dion ziegan; kataroen mendekua jolastuko da pertsonaiekin “666″izenekoan. Hunkigarriak dira ipuinak, eta behin baino gehiagotan pentsatu izan dut Anjel Lertxundiren bihotzean poeta bat dabilela saltari, ikusi ez ikusi, txerpolari baten modura.

“Glosak” da liburuaren bigarren zatiko izena. Testu laburrak, gai zehatzei buruzkoak. Antolatuta dauden eran, alfabetoaren arabera, behin eta berriro itzul daiteke haietara. Sakontasuna, erudizioa, jakituria, kafea hartzen den moduan, kikaratan, bihotzerrerik edo tripakominik sortu ez dakigun. Anjel Lertxundik errepaso ederra eman dio bertako eta kanpoko tradizioari, pedanterian erori gabe.

Azken kritikak

Errua eta maitasuna
Markos Zapiain

Aritz Galarraga

Gauez harrizko zubiaren azpian
Leo Perutz

Joannes Jauregi

Minareteak Urdaibain
Jose Mari Pastor

Aiora Sampedro

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Iratxe Esparza

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Alex Uriarte

Poesia kaiera
John Berger

Javier Rojo

Ahanzturaren bezperan
Mikel Arruabarrena Larrarte

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Xabier Etxaniz Erle

Amua
Aritz Gorrotxategi

Hasier Rekondo

Pentaedroa
Kartxi - Txema Garcia-Viana

Javier Rojo

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Txema Arinas

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Amaia Alvarez Uria

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Aiora Sampedro

17 segundo
Kirmen Uribe

Joannes Jauregi

Artxiboa

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Hedabideak