kritiken hemeroteka

7.058 kritika

Azken kritikak

« | »

Piztiaren izena / Anjel Lertxundi / Alberdania, 1995

Sua barnean Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1995-12-09

Bi zati ditu liburu honek, ezberdinak, gainera. Batean, Anjel Lertxundik bost ipuin biltzen ditu, deabruaren irudia dutela gai: “Bettini Txerren”, “Akilimarro”, “Gilles de Rais”, “Lilith”, “666 (ezen kontua gizonarena da”. Bostok elkarrekin lotuta daude, hari fin batez. “Bettini Txerren” izenekoan, fantasia bat, aldez aurretik iragartzen digu atzetik etorriko dena. “666″ izenekoan, keinu bat baino gehiago egingo digu idazleak lehenago irakurri duguna ahantz ez dezagun. Nola hiri batzuek, kaleen ordez ubideak dituzten, eta ubide batek beste batera jotzen duen, iturri bereko ura baitaramate, halatsu liburu honetan: ipuin batek beste bat dakar berarekin, su bera erretzen ari baita barnean ipuin guztietan, ifernuko sua alegia.

“Akilimarro” irakurri dut gustukoen. Tradizioan ezaguna den ipuin bati nola bilatzen dizkion bere azpildurak, nola estutzen dion koska bat gehiago; injenioaren ariketa baino gehiago da. “Gilles de Rais” izenekoan, idazleak antzespen gisa antolatzen digu istorioa, karlisten eta liberalen arteko gerra duela ingurumari; eta itzalak behin eta berriro agertzen direla esaten azkenik. “Lilith”en sorginak, errekreazio libre samarra. “666″ da konplexuena, bai egitura nola gai aldetik: piztiaren izena, ezen kontua gizonarena da. Kontuak zenbatzeko dira, eta guztira ematen dute 666.

Fatua dabil hor-hemen, eta ipuinetako pertsonaiek aurre egingo diote, batzuetan irabaziz, besteetan galduz. “Akilimarro”ko emakumeak, deabrua bera engainatzea lortuko du; “Gilles de Rais”enekoan, Vincent erori egingo bere fatuak markatuta utzi dion ziegan; kataroen mendekua jolastuko da pertsonaiekin “666″izenekoan. Hunkigarriak dira ipuinak, eta behin baino gehiagotan pentsatu izan dut Anjel Lertxundiren bihotzean poeta bat dabilela saltari, ikusi ez ikusi, txerpolari baten modura.

“Glosak” da liburuaren bigarren zatiko izena. Testu laburrak, gai zehatzei buruzkoak. Antolatuta dauden eran, alfabetoaren arabera, behin eta berriro itzul daiteke haietara. Sakontasuna, erudizioa, jakituria, kafea hartzen den moduan, kikaratan, bihotzerrerik edo tripakominik sortu ez dakigun. Anjel Lertxundik errepaso ederra eman dio bertako eta kanpoko tradizioari, pedanterian erori gabe.

Azken kritikak

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Esparza

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Peru Iparragirre

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak