kritiken hemeroteka

7.565 kritika

Azken kritikak

« | »

Sargori / Pello Lizarralde / Pamiela, 1994

Samurtasuna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-09-03

Sargoriarena ez da liburu honetan izenburu konkretoa jartzeko aitzakia. Sargoriak liburu honetako giroa adierazten du; kontakizun guztiak izerdiz bustitzen ditu. Kontakizunak (testu hitza erabiltzen dute arituek) baitira liburu honetako gehienak, ipuinak bainoago. Dena dela, baten batek galde dezake zein aldea dagoen kontakizunaren eta ipuinaren artean. Neronek ere ez dakit oso zehazki, baina zerbaitek esaten dit, irakurritakoaren esperientziak, ipuinetako desarroiloa ezberdina izaten dela. Bideoklip bat laburmetraia batekin alderatzea bezalakoa dela iruditzen zait. Bideoklipak ez du zergatik kontatu behar ezer, musikaren babesean eta musika promozionatu eta bultzatzeko sortua da. Kontakizun batek giroa ekar dezake orrietara eta horrekin betea luke bere zeregina. Ipunak, nire ustez, zerbait gehiago eskatzen du.

Giroarena aipatu dut lehenxeago. Giro sargoria sapa da irakurleak liburuan somatuko duen ezaugarrieik behinena, eta giro horren pean desarroilatzen dira kontakizunak. Irudi batetik sortuak dira: izan daiteke karretera ondoko taberna batean eserita zegoenean ikusitakotik. Izan ere, karreterak eta tabernak, liburuan sarri agertzen diren tokiak baitira. Irudi horien deskribapenak dira, gehienetan, kontakizunak. Salbuespen bi aipatuko nituzke. Badira bi kontakizun, desarroiloz eta izatez beste neurriak dituztenak, eta ipuintzat har daitezkeenak. Bata, “bazterretik” izenburua daramana, mendian agertu den urkatuarena kontatzen duena. Eta bestea, “azpian” izeburua daramana, haur batzuek elkar maite eta mendian aparteko tokian dagoen bikoetekiko krueldadea kontatzen duena, samurtasun handiz kontatu ere. Eta samurtasuna da kontakizun guztiei dariena, izerdia balitz bezala.

Besteak, esan bezala, irudi zenbaitzuen deskribapenak dira. Pello Lizarraldek pertsonaiak ikusten edo imajinatzen ditu, haiengandiko zerbait egiten zaio deigarri. Izan daiteke ibiltzeko manera. Izan daiteke ikusten duelako haiengan zerbait gozoa, barnekoa, ahula, emea. Pertsonaiak ez baitira ohikoak; haurrak, emakumeak, gizonezko markatuak. Marjinatuak, alegia. Haiei segitzen die kamara batekin balihoa bezala. Mugimendua dute kontakizunek, haiek irakurriz aditzen ditugu pertsonaien ahotsak, usaintzen haiek usaintzen dituzten usainak, ikusten haiek begira ari direna. Zehatza da Pello Lizarralde. Horixe dela esango nuke haren meritorik handiena.

Azken kritikak

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Hotz industriala
Julen Belamuno

Javier Rojo

Noiz arte arrazoi
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Irati Majuelo

Isiltasuna
Eneritz Artetxe Aranaz

Javier Rojo

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Txema Arinas

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri
Koldo Izagirre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak