kritiken hemeroteka

7.333 kritika

Azken kritikak

« | »

Kameliadun Dama / Alexandre Dumas (Iñaki Azkune) / Erein, 1993

Erromantizismoa Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1994-03-05

Alexandre Dumas, izen-abizenekin, ospetsua da frantses literaturaren esparruan. Baina ez da aitarekin nahastu behar semea. Aita, ezaguna izatez gain, aberats izatera ere iritsi zen bere liburuekin. “Kameliadun Dama” idatzi zuena semea bera dugu, eta neurri handi batean bere bizitzako pasarte bat kontatzen digu eleberrian. Izan ere, seme hori, aita bezain emakumetarako eta ardotarako joeraduna, etxekalte samarra omen zen, eta emakume kortesau batekin, gaurregun emagaldu deituko luketen batekin, txoratu omen zen. Maitasun istorio honek ez omen zuen urtebete baino gehiago iraun, haserretu baitziren elkarrekin, emakumeak amoranteari diru gutxi zuela leporatu zionean.

Alexandre Dumas semea, etsipenez beterik geratu zen jakin zuenean berak maite zuena ez zela gehiago haren maitalerik izango eta hari buruzko oroimena uxatu nahian edo hasi zen idazten. Lehendabizi poema moduko batzuk, Gaztaroko Bekatuak, izenburupean argitaratuak (hamalau ale baino gehiago ez zuen salduko, eta pozgarria da berri hori jakitea gaurko poetak asalda ez daitezen saltzen dutena ikusi ondoren). Ondoren, Espainiara bidaia bat egin zuen, eta Parisa itzultzean esan zioten hila zela emakume hura. Harenak ziren objetuak enkantera atera omen zituzten eta Alexandre Dumasek erosi ahal izan zuen aspaldisko berak emakumeari oparitu zion Manon Lescaut liburuaren ale bat. Emakumeari lurra eman zioten Montmartreko hilerrian. Oraindik ere hantxe dago haren lekua, egunero berritzen diren kamelia-sortez inguratua. Haren izena, Alphonsine Plessis.

Arrakasta handia izan zuen eleberri horrek, jende askorengana iritsi zen, makina bat malko isuri zuten batez ere emakumeek hura irakurtzean, baina egia esan behar baldin bada, ez da bere literatur-kalitateagatik izan liburu hau ezaguna. Izpiritu erromantiko baten adiera da, emakumeei maitasunagatik edozer gauza eskatzen zitzaienekoa, eta alde horretatik pertsonaiak, Margarite Gautier famatuak, ez du alde handirik Madame Bovaryren ondoan, baina bai dagoela distantzia hori baino askoz gehiago Flauberten eta Alexandre Dumas semearen artean.

Dena dela, uste dut, errepresentatiboa delako, mundu guztiak irakurri beharko luke liburu hori, garai bateko testigantza ezinago fidela ekartzen baitigu. Eta euskaraz txukun itzulita dagoenez, hauxe izan daiteke aukera.

Azken kritikak

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak