« Kostatik datoz, baina ez kostata | Amona irlandarra Euskal herrian »

Arpoi baten eran / Juan Bautista Agirre / Alberdania, 1996

Klasiko bat Javier Rojo / El Correo, 1996-07-25

Juan Bautista Agirre (1742-1823) euskal idazle klasikoen artean gaurkotasun handiena duenetako bat da. Bizi zelarik lan bakarra (Erakusaldiak) argitaratu zuen arren, hainbat eta hainbat idazki utzi zituen. Gaiak, euskal literaturan ohizkoa zen bezala, erlijiozkoak ziren. Bestaldetik, idazle moduan prosalari trebea ezezik narratzaile interesgarria ere bazela esan daiteke. Izan ere, bere idazki erlijosoetan etsenplu moduko istorioak tartekatzen zituen maiz; eta bere idazkiak pulpitotik irakurriak izateko pentsatuta zeudenez, ahozkotasunaren eragin handia izaten zuten bere narrazio hauek. Entzuna izateko idazten baitzuen eta honek bizitasun handia eman istorioei. Arpoi baten eran izenarekin argitaratzen den liburu honetan horrelako kontakizunen antologia eskaintzen zaigu, Inazio Mujika Iraola-ren ardurapean. Irakurle arruntaren neurriko testua dugu, hau da, gaurko idazkeran. Baina, edizioaren arduradunak liburuaren bukaeran ematen duen nota batek (“…oinarritzat bertsio bat hartu, eta beste bertsioekin osatu dugu”) duda piztu dit: zein puntutaraino irakurtzen ari gara Agirreren testuak, eta ez Mujika Iraolak Agirreren istorioetan oinarrituta sortutako testua? Alde honetatik, ohar argigarri batzuen falta nabaria da.