kritiken hemeroteka

7.599 kritika

Azken kritikak

« | »

Laudanoa eta sutautsa / Edorta Jimenez / Txalaparta, 1996

Kostatik datoz, baina ez kostata Mikel Elorza / Argia, 1996-07-21

Bizkaiko Itsasoaren kresal-usaina darien sei ipuin aurkeztu dizkigu Edorta Jimenezek “Laudanoa eta Sutautsa” liburuan. Ez dira itsasoko haizeak jota, ordea, ipuin denak. Lehena, “Akitaniatik datorren berba berria”, familiarteko gorrotoan girotutako istorioa da, hiru pertsonaiek osaturiko betiko “triangeluan”, hizkuntza aldetik garai historiko hartako eguratsa lortzeko saio eginda. Julene Azpeitia saria irabazitako ipuina ona, baina bai pertsonaien definizioan eta batez ere giroaren islan biribilagoak iruditu zaizkit liburuko beste narrazio batzuk: “Epopeiak” eta “Zerutik infernura”. Baita “Azken fusila” Edorta Jimenezen eleberriaren oinarritzat, edo luzapentzat har litekeen “Itotakoen arrastoa” ere.

Kostaldeko giroa, gerra garaiko pasadizoak eta gerrak parte hartu zutenengan, galtzaileengan, landutako zimurrak, itsasoen enbatenak baino gogorragoak agian. Arin dabil hor Jimenez. “Zerutik infernura” aipatutako ipuinean ere, maitasunaren izaretan lotsa barik oheratuz.

Denetan, ordea, “Laudanoa eta sutautsa” ipuina da, biribilena. Aurrekoek gorputzaldi ona uzten diote irakurleari, idazleak jada hartua duen ofizioak irakurlea liburura lotzeko lain badira ipuinak, eta ez da gutxi. Hortik aurrera pasarteetan lortzen da jenialtasuna. Bilbon girotutako ipuin honetan, ostera, kalitatea pasarteetan ez baizik ipuin osoan nabaritzen da: egunkari zaharrak miatzen dabilen narratzailea, egunkarien kontakizuna luzaten duena: kontatzen zaigun istorioaren funtsa, ederki bilbatutako gertakizuna eta irakurleari oso egiazkoak egiten zaizkion giroak. “Manhattan” aurreko ipuin-liburuan batzuetan lortua, batzuetan ihes egiten ziona. Ofizioa goi mailako notekin gainditzen ari den idazle baten maila erakusten du liburuak.

Azken kritikak

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Javier Rojo

Funanbulistaren beldurra
Karlos Gorrindo

Javier Rojo

Miñan
Amets Arzallus Antia

Arrate Beristain

VHS
Oier Guillan

Javier Rojo

Bost egun, bost gau
Manuel Tiago

Javier Rojo

Hiru geltoki lurrun
Galder Perez

Javier Rojo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Javier Rojo

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Hedabideak