Laudanoa eta sutautsa / Edorta Jimenez / Txalaparta, 1996

Historia asmatuz Javier Rojo / El Correo, 1996-08-08

Laudanoa eta sutautsa sei narrazioren bilduma da. Bakoitzak bere ezaugarri bereziak dituen arren, badago puntu bat sei narrazio horiek bat egiten dutena: Aldez edo moldez, seietako gaiak historikoak dira. Lehenengo hiruretan Erdi Aro bitxi batera eramaten gaitu idazleak. Erdi Aro bitxi samarra, edo erdi asmatutakoa, zeren, narrazio hauetan, historiari dagozkion elementuekin batera, leiendetatik aterata daudela ematen duten elementu batzuen integrazioa ere gertatzen baita. Eta esan liteke Joseba Sarrionaindiaren itzalpean idatzita daudela, batez ere lehenengoa. Laugarren narrazioa, liburuari izena ematen diona, desberdina da. Garaia ez da Erdi Aroa, askoz hurbilago baizik, mende honen hasierako gertaera batzuen inguruan aritzen baita, txosten bat izango balitz bezala. Idazkeraren aldetik, narrazio korapilatsua egin du, esaldi luze eta nahasiekin. Eta hortxe du bere akats handiena: esaldi luzeetan porrot egiten baitu, narrazioa ia-ia irakurtezina da-eta. Irakurlea nahita aspertzeko asmoa bazuen, bere helburua lortu egin duela esan behar. Azken bi narrazioak, ordea, gaiaren aldetik hurbilagoak eta pirueta estilistikorik gabeak izanik (batzutan bizkaiera ere tartekaturik) aurrekoak baino interesgarriagoak iruditu zaizkit.