kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Lur bat haratago / Joan Mari Irigoien / Elkarlanean, 2000

Testuaz haratago Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-04-13

Paradoxak. Euskaraz sekula idatzi den nobelarik mardulena, batetik. Irakurleen artean ditudan lagunek —izan ere lagun guztiak ez ditut oraindik irakurzaletu, mea culpa-, kostata irakurri dutela aitortu didate, baina ez dakit zer den liburu bat kostata irakurtzea. Ohitura falta. Ez gaude ohituta euskaraz orrialde askotxoko testuak irakurtzera. Badirudi, senaz edo —antropologoei galdetu behar— muga nonbait jarria dugula euskaldun irakurle sufrituok, baina ez dakit non den muga hori. Hala ere badira ehun orrialdetik gorako liburuek izutzen dituztenak. Haientzat kalte!

Niretzat liburua irakurtzen eman dudan denbora plazerezko une bakanetan sartu beharrekoa iruditu zait, prosagatik soilik. Kuriosoa da nola euskaraz prosarik jasoenetakoa duten bi liburuk —Axularrenaz eta beste batzuenez gainera—, Anjel Lertxundiren Otto Pette eta Joan Mariren hau, Lur bat haratago, zirrara berdintsua egin didaten barnean.

Batean zein bestean, bata ala bestea irakurri, historia iruditu zait gutxienekoa, eta textuari lotu natzaio orroldioa pagoari bezala. Ez dut esango bi liburuetako estiloa antzekoa denik; ezta gutxiago ere, baina badago batean zein bestean hitzaz haratago joateko asmo eta borondatea; esaldiaz haratago iristeko helburua. Azkenik, ordea, irudimenean geratzen dena hitza da, esaldia alegia: testua.

Izan ere testuaz haratago beste testu bat dago, bestela interpreta eta irakur daitekeena, historiaren itzal-argietara beste itxura hartzen duena, bestelako profilez jantzen dena.

Testua da historiaren sostengu, eta seguruaski historiak berak beste era bateko testuan mozorroturik porrot egingo zukeen, eroriko zatekeen dorre zuta batzueten erortzen den bezala, zarata handiz. Inork espero ez duenean.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak