kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Ravel / Jean Echenoz (Gerardo Markuleta) / Meettok, 2007

Ravel hurbila Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-07-13

Ravel Ziburun jaio zen, 1875eko artxoaren 7an, eta Parisen hil. zen, 1937ko abenduaren 28an, Inuzenteen egunean. Honek ez du esan nahi bera inuzentea zenik, baina inuzentekeria asko egin zituen, denok bezala, aitortzera ausartzen ez bagara ere. Euskaraz bazekien, eta idatzi ere egin zuen, zenbat gutun lekuko, eta,liburu honen hitzaurrean Joaquin Achucarrok dioenez, bere burua euskalduntzat zuen, eta eragin handia izan du euskal musikariengan, Escudero maisuarengan esaterako. Raveli buruz asko idatzi dela esatea merkekeria litzateke, begi bistakoa baita, baina horrelakoetan gertatzen den bezala, asko idazteak orrien kopurua baino ez du adierazten. Esandakoari bagagozkio, Echenozen liburu hau aipatu beharra dago, literatura aldetik ederra baita, eta oso ezaguna ez zen Ravel bat ekartzen baitigu gurera. Denok, izan ere, pertsonaia bat ezkutua dugu gure baitan, edo bi, batzuetan haizea hartzera ateratzen duguna, edo gordean uzten duguna, zer gertatuko.

Ravelek 192lean etxe eder baterosi zuen Monfort l’Amauryn, Paristik gertu, baso erdian ia. Etxe horretan idatzi zituen bere lanik goraipagarrienak, Boleroa tartean. Etxe horretatik aterata joan zen Estatu Batuetara, itsasontzi batean, garaiak eskatzen zuen bezala. Etxetik irtete hau da, hain zuzen, Echenozek abiapuntutzat hartzen duena. Ravel badoa Estatu Batuetara, 1927ko amaieran hain zuzen, izuz beterik dago, ez da bakarrik ongi moldatzen, ez da sekula moldatu. Ameriketakoa, ordea, ongi aterako zaio, gainerako kontu gehienak bezala. Ongi aterako zaio, baina nekaturik utziko du, amerikarrek, jakina, bisitariak nekarazteko trebezia dute, nekarazten dutela jakin gabe. Gaixotasunaren zantzuak agerian dira, bestalde.

Ameriketatik itzulita idatzi zuen Ravelek Boleroa. Lan horri buruzko testua lortuenetakoa da, liburukoen artean, literatura-baloreak kontuan harturik, noski. Achucarrok honela dio: “Echenozen liburuak, ustekabean, hurbilagoko pertsona baten irudia ematen digu”. Ados nago.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak