kritiken hemeroteka

7.408 kritika

Azken kritikak

« | »

Nork bere ozeanoa / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2006

Bakoitzak bere zoroa Jon Kortazar / El País, 2007-01-02

Xabier Etxaniz Rojok (Donostia, 1971) liburu berria atera du Erein argitaletxearen eskutik, Nork bere ozeanoa, hamaika ipuinez osatutako bilduma. Etxaniz Rojok lehen ere saiatu da ipuingintzan. Hamar manamenduak argitaratu zuen 2002an eta hainbat sari irabazi ditu, hala nola Gabriel Aresti ipuin lehiaketa (2000 eta 2001ean) eta Donostia Hiria 2006an. Gainera Koadro isila lana eman du plazara.

Nork bere ozeanoa izenburuko liburua osatzen duten ipuinek murgilketa egin dute pertsonaien barnekotasunean. Pertsonaiengan oinarrituriko ipuinak bildu eta aurkeztu ditu egileak. Ipuinotako pertsonaia bakoitza bere zoroak darama, edo bere erabakiak edo erabakiaren azalpenak. Alde horretatik testu eta ekintza trinkoak azaltzeko gogoa da Xabier Etxaniz Rojok aurkezturikoa.

Nortasunean sakonduz, barneratze prozesua da bere lumak eskaini duena, pertsonaiaren kezka ipuinaren gune nagusi bihurtuz eta nortasunaren bidean pertsonaiak dituen arrazoiak argituz eta landuz.

Pertsonaiak une jakin batean hartzen ditu kontagaiak, eta espazio edo denbora mugatuan kokaturik, intentsitatearen alde egiten du kontaketak. “Tanta ziztrin bat ozeanoan” ipuinekoa bezala, “hits eta gris” dira ipuinotako pertsonaiak, arruntak, egunerokoak, tristeak. Maiz maitasunaren sokan galduta dabiltza, izan direna pertsonaia maitatuari ezin azalduz, edo burua botatzearen inguruko ipuinetan agertzen dira, obsesioa gai nagusia delarik ipuin hauetan, eta inoiz absurdoa agertu badu ere, gehienetan trantze larria barne azalpen gisa marraztu du egileak, edo gutunaren bidea erabiliz (edo gaurkoagoa den mezu elektronikoarena) pertsonaiek azaldu egiten dituzte beren bizitzako kezken eta erabakiaren arrazoiak.

Introspekzio joera nagusi da ipuinotan, batzuetan paradoxarekin jolastuz, gehienetan klimax mantso batekin, sorpresa leuna eta ahula delarik, pertsonaiaren ozeanoa, barrunbea, ilunpea baita kakoa.

Ondorioz tonu monokordea erabili du Xabier Etxaniz Rojok, askotan errepikapena nagusitu duela, inoiz paragrafoen bukaera aldera esaldi laburra eta deigarria kokatzen duelarik, pizgarri gisa. Noiz edo noiz umorea eta paradoxa ere maite ditu, baina orotara, pertsonaien barnean egindako murgilketa da testuak eskaintzen duena. Bakoitzak dugun ozeanoan egindako ibilbidea.

Azken kritikak

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak