kritiken hemeroteka

7.226 kritika

Azken kritikak

« | »

Izua / Lydia Flem (Joxan Elosegi) / Alberdania, 2006

Izua Goizalde Landabaso / Radio Euskadi, 2006-10-29

Izua, bildurra, ikara eta eratorritako berba guztiak zenbatu barik badakit, jakin, horixe dela liburuan zehar zabaldutako ideia. Beharbada, gehien erabilitako berba ere bada. Hasierako berbak irakurri besterik ez dago liburuaren gordina jasotzeko: “Zigor-ukaldi batek bezala zartatzen du. Zure baitatik ateratzen zaitu, hitzetatik, analisietatik, arrazoitik urrun, zentzuetatik kanpo”.

Lydia Flem sikoanalista da, eta liburu honetan zehar agorafobiak eta klaustrofobiak jota bizi den emakume baten 24 ordu ekartzen dizkigu. Adierazgarriak oso; nahikoak, egia esan, islatu nahi dituen sentimendu eta izu-ikara horiek denak barneratzeko. Igortzeko. Jasotzeko.

Une batzuetan klaustrofobikoa begitandu zait kontakizuna. Irakurketa eten egin beharrean sentitu naiz, arnasa hartu beharrean. Eskerrak kapituluak labur-laburrak diren. Bere krisialdien adierazle ezin hobeak dira sikoanalistak kontatzen dizkigunak. Egileak ederto azaltzen du gaixo hauen beldurraren funtsa ez dela eraso zehatz bat edota une zehatz batean gerta litekeena, baizik eta egoera batek ekar lezakeena. Alegia, hipotesiaren mugarrietara lerratzen dela euren ikara. Honek ez du esan nahi, ez denik, edo gutxiago denik. Izan ere, ezer garbi gelditzen baldin bada sofrikarioa da. Buru-jana, nahas-mahasa… deitu nahi duzun bezala.

Ehun orrialde pasatxo dira Joxan Elosegik euskaratutakoak eta Alberdania argitaletxeak ekarritakoak. Izuari aurre egiteko azalari magenta kolorea eman diote, fuksia-larroxa antzekoa liburuari darion iluntasunarekin apurtzeko. Tira, beharbada arrazoia estetika hutsa baino ez da. Baina ez al zuen idazle hark esaten estetika dela dena? Begiratu dut hiztegi batean izuak izan ditzakeen sinonimoak: beldurra, izumen, izutasun, izi, laborri, laztasun, sarrakio, izialdura, laztura, zurkaitz, latzikara, beldurkunde, ikareri, ikara, larderia, ikaraio… finean, izu-ikara itzela pertsonaiak jasaten duena.

Azken kritikak

1.362 km euri
Garazi Goia / Goizalde Landabaso

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Mikel Asurmendi

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak