kritiken hemeroteka

7.413 kritika

Azken kritikak

« | »

Note book / Pako Aristi / Erein, 2005

Errieta unibertsala Igor Estankona / Deia, 2005-11-15

“Libreta horiko poemak” eta “Gauza txikien liburua”ren ondoren, hirugarrenez ebatzi du Aristik gehiengo zabalari hitz egitea, eta munduari kargu hartzea, gehienez orrialde bi hartzen dituzten apunte laburren bitartez. “Note book”ekin beste behin kausitu dugu Aristi garden bat, soila, ausarta. Baina soiltasun horrek beharleku gogor bat gordetzen du: mezuaren eraikuntza zehatza, paralelismo bat edo beste apur bat lehenago garatutako ideia koxka bat estutzeko… Errepikapen sentipen atsegin bat ematen dio horrek guztiak liburuari, ia-ia gaixotia, ia obsesiboa.

Giza saminaren inguruko liburua da “Note book” batzuetan, baina beste batzuetan alde batera uzten ditu auhenak mundu desberdinak bata bestearen ispiluaren aurrean ezartzeko, lehen mundua hirugarrenarekiko, aberatsak pobreekiko, boteretsuak ahulekiko. Eta hori den hori konfesio mingarriekin nahasten da, idazleak berak barrenak azaltzen dizkigunean. Eta inoiz budismo Zenean hondoratzen da kritika, salto eginez hizketaldi arruntetik metafisikara.

Plazer laburra batzuetan, aurpegian emandako ukabilkada beste batzuetan.

Baina egin al zezakeen Aristik bidaia literario arriskutsu hau kontzientzia artistikorik barik? Ezertaz konbentzitu ezik ere, Aristiren idazkera boretsuak dena ondo ez doala ikusarazteko gaitasuna dauka. Horregatik uste dut Urrestillakoa ez dela idazle sozialaren paper soila hartzen ari —ez die zapalduei idazten—, eta bestalde ez da idazkera antisozial edo norbere baitan bildua. Ezpata eta pareta, hori da irakurleari uzten dion tartea. Literatura sozialean zokoratuenganako maitasuna eta gizakiarekiko onberatasuna balore absolututzat gorde behar diren bitartean, Aristiren “galeraren literatura” honetan zulo beltz erraldoi batek irensten ditu ñabardurak. Gizaki bizi eta era berean mortalaren arazoak bereiztu barik aurkezten dizkigu, barneratuz bezala zoriona —salbazioa— keinurik txikienean egon daitekeela. Aristik kantatzen du jendarte posmodernoaren kontra, eta horregatik durundu eroangaitz bat sentitzen dugu batzuetan, posmodernook ere badugulako ama. Durundu gogaikarri eta erakargarria era berean, barruntatzen dugunean Aristik arrazoi duela, leun bortxatzen gaituztela egunero.

Azken kritikak

Naufragoen altzoa
Gorka Setien

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Ibon Egaña

Amua
Aritz Gorrotxategi

Javier Rojo

Soinujolearen semea
Bernardo Atxaga

Txema Arinas

Afrikanerrak
Eneko Barberena

Joannes Jauregi

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Aiora Sampedro

Urre urdinaren lurrina
Jurgi Kintana

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Usoa Alberdi Fernández

Zeldak
Elena Olave

Alex Uriarte

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Iratxe Esparza

Iturria
Unai Elorriaga

Javier Rojo

Sorginak, emaginak eta erizainak / Emakumezko sendalarien historia bat
Barbara Ehrenreich / Deirdre English

Irati Majuelo

Ene herri txikia
Gaël Faye

Hasier Rekondo

Andrezaharraren manifestua
Mari Luz Esteban

Javier Rojo

Artxiboa

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Hedabideak