kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Garailea / Peter B. Kyne / EIZIE, 2005

Garaile galtzaile Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-10-28

Gauza bitxi eta kurioso askoak gertatzen direla munduan ezin uka. Norbaitek (gizon ala emakume ote ez jakin) Peter B. Kyneren liburu bat irakurtzen du (ingelesez ala gazteleraz ote ez jakin); gustatu egiten zaio, Kyneren liburuak gustagarriak baitira eta agian horrexegatik garai batean gaur baino ezagunagoak ziren; euskaraz jartzen du, dakien bezala. Gero liburuak bere bidea egiten du. 1935ean argitara eman zuten Argia-ko arduradunek, Egutegian “Garaile” izenburuz. Orain EIZIEk Itzultzaile Aitzindariak bilduman kaleratu du berriro, euskaraz eta ingelesez, badaezpada ere.

Bildumako aurrekoetan bezala Inazio Mujika Iraola izan da edizio honen prestatzaile eta hitzaurregile. Ez da gutxi, polita baita hitzaurrea bere berezian. 1935eko eta enparauetako giroa azaltzen digu Mujika Iraolak. Ez da historiara hurbiltzen, historia bera ekartzen du beregana, ipuin, istorio, narrazio bihurturik. Literatura eginik, noski, literatura baita, historia lainotsu eta lanbrotsu ageri denean, egin daitekeen gauza bakarra. Literatura literaturaren gainean, hostoa hostoaren gainean botatzea bezala bada ere. Baina politagoa da horrela, literatura politagoa baita historia baino (historia benazko eta buruhandia baino, noski).

“Garailea” (ingelesez The Go-getter) 1921ean argitaratu zen eta arrakasta izan zuen, Peter B. Kyneren eleberri gehienek bezala. Gazteleraz ere itzaleko idazle izatera iritsi zen. Haren liburuak oraindik ere aurki daitezke, ez baitaude den-denak galduak. Baina ez da gauza bera. Nola izango da bada gauza bera? Gaur egungo iritzi, aurre-juzku eta gogoetarako zahartuxea geratu da liburua, garaiko beste asko bezala. Baina ez da ahantzi behar liburuaren helburua entretenitzea zela, historia samur eta erraz bat kontatuz. Horregatik aukeratuko zuen, nik uste, euskarara itzuli zuenak, euskaraz ere liburu alai eta gustagarriak egon zitezen.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak