kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Belarraren ahoa / Harkaitz Cano / Alberdania, 2004

Zauritu ezezik ebakitzen zaituen istorioa Mikel Asurmendi / Irunero, 2005-07

Uda eta itsasoa bikote uztargarriak dira inondik ere. Eta are uztargarriagoak bikoteak bere baitan hartzen bazaitu. Egileak itsaso zabal batean barrena bidaiatzera gonbidatzen gaitu Belarraren ahoa-ren bidez. Istorioaren lehen bi hitzak ITSASO ZABALA dira. Eta, zabaltasun horretan, bidez bide eraikitako istorioak —belarraren ahoa bezain zorrotza den bizitzaren eskarmentuak— gatibatuko eta zauritu gaitu.

Ez dago askatasunaren bidea urratzerik zauririk jasan gabe. Liburua askatasunaren aldarria da, eta aldarri horretan txikiaren duintasuna handiaren adinakoa dela iradoki ere bai.

Canok Charlot arlotea eta Hitler diktadorea hartu eta berauek bihurtzen ditu protagonistak mundu bat eraiki eta irudikatzeko. Berauen historiaren aitzakian, fantasiaz eta magiaz, gure eta euren bizitza istorioa gisa eraikitzeko gauza da Harkaitz Cano. Baina, historiako pertsonaia handien alboan, maitagarriak edota nazkagarriak izaki, idazleak Olivier Legrand portuko langilea eta meatzari ohia bihurtzen du protagonista nagusia. Legrand izenak iradoki diezagunez, Olivier da benetan handia. Bere txikian, munduari aurre egiten ausartzen baita. Hara, istorio bat besterik ez da, gutako ezeinek asma dezakeen istorioa.

Kontua baina kontatzen jakitea da. Horixe da idazlearen dohaina, kontatzen eta narratzen asmatzea. Eta ez dago dudarik, Harkaitzek dohain bereziak ditu hizkiak lotzeko, hitzak tolesteko, esaldiak josteko eta paragrafoak ehunak bilakatzeko. Alegia, istorio guztiak asmatuta daudelakoan nago, asmatuta ez dagoena, zorionez, berauek kontatzeko modua da. Eta horretan datza literaturaren magia. Kontatzen ez dena kontatua bezain garrantzizkoa da. Iradokitzen denak durduzatzen eta kilikatzen bazaitu, idatzien bidez iradokitako irudiek berauek osatzeko gustua txertatzen badizute, liburu horrek gatibatuko zaitu. Eta horixe da Belarraren ahoa-k egiten dizuna, gatibatzen zaitu, ernegatzen eta zauritzen zaitu.

Zer gara gu? Zer da mundua? Bada, bizi duguna gara eta mundua bera ere bizi duguna. Ez dugu guk mundua aukeratu, munduak berak aukeratu gaitu gu. Alta bada, mundua guk aldatu dezakegu gure irudimenaren bitartez, bidez bide. Mundua nola imajinatu, hola mundua neurriz eta intentsitatez. Eta irudimena, neurrian nahiz intentsitatean, zorionez, txikien nahiz handien esku dago hein berean.

Irudimena islatzea ez dago denon eskura proportzio berean, bistan da. Harkaitz Canoren esku eta gogo trebeen dohainak dastatzearen suertea ditugu. Bejondeiola. Eta guk berau profitatzeko suerte izaki.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

Uztaila 2022

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Hedabideak