kritiken hemeroteka

7.851 kritika

Azken kritikak

« | »

Edo zu edo ni / Ixiar Rozas / Erein, 2000

Edo Ixiar edo Ixiar Jose Luis Padron / Bilbao, 2000-12

Ixiar Rozasen (Lasarte-Oria, 1972) sormen ibilbidea arretaz jarraitu dugunontzat, literatur hodeien iluntasuna sendatzen duen urrezko izpi mehea da Edo zu edo ni (Erein, 2000) eleberri kaleratu berria. Plazaratzen duen lehenengo lana. Bakarka bai, bederen. Hainbat ipuin argitaratuak baititu bilduma ezberdinetan zehar. Eta ez hori bakarrik, gidoilari, kazetari eta literatur kritikagile lanetan jarduna da azken urteotan, irrati eta telebista saio, egunkari eta aldizkari sonatuenetan, hots, hitzaren bidaiari aspaldi ekin ziola Ixiar Rozasek. Poliki poliki abiatzen. Bere gogoaren mende idazlana beti, eta ez edozer idatzita ere lehenbaitlehen liburua kaleratze ospe sukarraren atzetik. Ixiar Rozasek ez dio bapateko euri jasari itxaroten, euri bihurturik lehioetako kristal bilutsietan hodeiezko malkoei baizik. Ez du jasotzen sormen boladaren bortitza, horren oroitzapena baizik, hausnarketa hestua bihurtua.

“Lautada amaigabeak ikusten ditut orain, nonahi nagoela. Eta urrunera begiratzen dudanean, nik jarri behar dut eskua bekokian, begirada leku jakin batean finkatu ahal izateko”.

Paragrafo horrek berak, iruditzen zait, daramala, esaldien hodeiertz zaurituan, liburuak barruan duen bihotza. Bizitzaren amildegi aurrean grina eta larrimina. Muga ezaren atsedena eta egonezina. Gogoaren paraje sendagarri bezain mingarriak. Oroimenaren lege maitagarri bezain krudela. Gertutasunaren nitasuna eta urrutitasunaren gutasuna. Edo bata eta bestea. Ez bata, ezta bestea ere. Edo bai bata eta baita bestea ere.

Ez baita alferrikakoa, kontakizuna aurrera eta atzera dijoala, atal bakoitzak, zazpi guztira, hartzen duen izendapena ez ezik, han eta hemen, lehenago eta beranduago, lehenengo pertsonan agertzen duen barne borroka elkarrekin hastea, amaitzea edota ospatzea. Borroka hori ospatzen dudala diot, bide berritzaileen adiskide mina delako. Ahalegin guztiz ari delako Graziana, 58 urteko emakumea, gauez argi egiteko erantzunen bila, barruko oihuei kantari ixildu araziz, ahutsezko oinak harri, gezurraren galerietan kotzientziaren eskulana. Esistentziaren nazka eta xarma.

Hori guztia kontua izaten badu edota hori guztiari kasurik egin gabe ere, ez da ez irakurlea damutuko. Hizkera garbi, edertasunaren alaba hizkuntza, poesia bazter guztietatik, eta maitasunaren garaipen bakartiena: Edo zu edo ni horretan zu aukeratzen denean.

Edo zu edo ni interneten irakurtzeko aukera dago, gainera, azaroaren 15etik. Zorioneko albistea, egileak berak bereziki bultzatutakoa, batez ere, liburua eskuratu ezin eta Euskal Herriatik kanpora diren euskaldunentzat. Horretarako, Erein argitaletxearen webgunera gerturatu, www.erein.com, astero nobelaren atal bat irakurtzeko.

Edo liburua edo webgunea horretan Ixiar Rozas aukeratzea da asmatzea.

Azken kritikak

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak