kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Mugaldekoak / Edu Zelaieta / Susa, 2004

Kanpoko nahiz barneko gure mugetan preso Mikel Asurmendi / Irunero, 2005-02

Irunero aldizkarian mugaz idaztea gauza arrunta da. Irunero-ko lerroz lerro atalean mugaz idaztea berriz, plazera. “Mugaldean, burutazio oro dugu kontrabando lana” gaztigatu digu poetak hastapenean. Eta burutazioak poesiaren bidez heldu bazaizkigu, muga fisikoaz haratagoko mugen xerka goazela sentitzen ditugu jada.

Lau ataletan apailatutako liburuaren lehenean oso muga hurbilak zeharkatzera eramaten gaitu poetak. Atal honetako poemak, Bidasoan eta gure iraganaren gaindi bide eginez goaz, eta bidez bide euskaldunon patuaren islak aurkitu ditugu: aduana, kontrabandoaren zeinuak, pertsonaia historikoak, izena dutenak nahiz anonimoak. Hitz bitan: poetaren haurtzaroko istorioak, poema gisara isuriak.

Hurbileko mugak ez dira ordea, gure baitakoa urratzen duten seinale bakarrak. Badira muga lausoagoak, ezezagunagoak, gure geografiaz haratagoak izaten dira komunzki, urratzeko zailagoak. Badira ere, gure “ni”a gainditzen dutenak. “Urratuak” deritzan bigarren atalean, poeta bere baitako mugetan murgildurik doa bidetan barrena. “Mugarri luzeak” izena du poesiaz hornituriko hondarreko atalak. Hirugarrenean poeta borroka latzean murgildurik kausitu dut/gu. Mugarri luzeetan barrena aitzina segitzen du poetak. Eta bere poemak amaitu arren, bere poesia ez dela agortu sentsazioarekin gelditu gara.

Prosan idatzitako “Mugaldekoa” izeneko istorioak ixten du “Mugaldekoak” poesia liburua. Mugaldeko istorioa da. Hagitz Bidasoako eskualdekoa. Braulio du protagonista. Istorioaren ondorio edo irakaspenik atera ote dudan? Horra batto: Mugak aldakorrak direla, pertsonen egitekoak eta sentimenduak aldakorrak diren bezalaxe. Pertsonak, istorioak bezala, benetakoak nahiz gezurrekoak garela. Eta kanpoko nahiz barneko mugetan preso bizi garela.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak