susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Poesiaren magia | Zauriaren zornea »

Fitola balba, karpuki tui / Jon Gerediaga / Pamiela, 2004

Atzerriaz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2004-10-08

Iruditzen zait liburu hau oharkabe iragan dela, izanik oharrez beterik eta azantza eta oihartzun eginez iragan diren beste liburu asko baino hobea, berean noski, poesian. Ez da harrigarri, gurean, Euskal Herriko literaturan, ohikoa da, beren buruak harro agertzeko moduko liburuak, ezinbestez, apalduak dira, eta berez, apal eta buru-makur ibiltzeko liburuak goraipatzen, Horixe da gure patua, hemen.

Izenburua arraroa den arren, bere aitzakia du. Hala baitio poema batek: “Orduan, egun baten,/ atzerriko hegazti ezezagun batzuek,/ garumbo sutrei niskiana/ ñigo-ñigo fitola talfu/ esaten zidatela iruditu zitzaidan./ Fitola balba, karpuki tui/ erantzun nien bapatean/ sekula santan esan ditudan/ hitz poetikoenak asmatuz.” Hitz horietatik dator liburuaren izenburua, arraroa bainoago arrotza, baina ikusten denez bere logika poetikoa du. Atzerriko giroa aipatzen du poetak, non ilargia ez den etxeko ilargi bera, zerua , mendiak, izarrak, eguzkia eta poetek erabili ohi dituzten beste hainbat jainko eta jainkosa ezberdinak diren bezala atzerrian. Poetaren hitzak dira, atzerria zer den oso ongi asmatzen dutenak.

Izan ere, liburuak badu atzerriko doinua, poesia liburu batzuek kostata lortzen dutena, bestalde. Hiria baldin badu gaia (ez baita ahantzi behar poema asko eta asko hiriek sortutakoak direla, eta hiriak anitz dira, ez soilik Bilbao edo Bilbo, baita Dublin edo Berlin ere), bada hiriaz haratago doan sentimendua, atzerrira doana, poetaren barne.-muinetatik sortutakoa, poetaren antzinako egoerarekin zerikusi duena, jakina baita poesian, antzinaz antzina eta orainez orain komunikatzen direla hitzak eta mitoak, desirak eta nahiak. Poesiak, garbi dago, ez du irtenbiderik gure mundu honetan eroso bizi nahi deunari, baian egion ditzake, liburu honetan egiten dituen bezala, galderarik oinarrizkoenak.