kritiken hemeroteka

7.500 kritika

Azken kritikak

« | »

Eta handik gutxira gaur / Eider Rodriguez / Susa, 2004

Geure besteren baitan bizitzea Mikel Asurmendi / Irunero, 2004-07

Uda galdan dago, eta gure herriko giroa galdan ere bai. Gure eguneroko “errealitatea”k ito egiten gaitu eta literaturara egin nahi dugu jauzi, errealitatea eskainiko digun fikzio baten xerka.

Eguneroko hizkuntzak eta jardunak ele ondoezen astuna itsatsi digu gure gainean, eta hitz —haize— fresko eta berrituen bila murgildu gara hitzen errepublikan. Handik gutxira “Eta handik gutxira gaur” liburua eskuratu dugu.

Hitzaurrean, J.S. idazleak —ipuinen batean— “liburu honen egilea mamua bihurtua agertzen zaigula” gaztigatu digu. Horra, gure espirituekin —mamuak ote?— topo egiteko parada antzeman dugu hitzaurretik beretik.

Eta hara, handik gutxira azaltzen hasi zaizkigu mamuak. Literaturaren Errepublikan barrena goazenez gero fikziozko mamuak dira. Zer hobeto ondo antolaturiko fikziozko eszenak geure errealitatea islatu aldera, ezta?

Eta, hara! Ipuinek erbestea —geure besteren baitan bizitzea, ulertu adiskidea!—, politikaren itolarria —politika geure baitan lehertua delarik, ulertu adiskide!—, sexuaren desio interesatua —sexua politikaren ifrentzuan doala, ulertu adiskidea—, eta beste hamaika eszenatokitara eramanen gaituzte. Bizitzaren tentsioa legez, tentsioa gailenduz edo aldatuz doa ipuinez ipuin, fikziozkoak izanagatik gure errealitatearen isla paregabeak.

Eszenatoki horietako pertsonaiak zu edo ni izan gaitezke, haien espirituek eta zureek zeure imajinarioan bat egin dezakete, irakurle adiskidea. Eszena toki horretan zure buruarekin topo egin baitezakezu: pertsonaien kontraesanetan, haien hutsuneetan… Gure imajinarioak rol garrantzia du berauen interpretazioan. Izanik ere, literatur errepublikaren hitzek imajinatzeko askatasun hori eskaintzen baitugu.

Horra, ipuin sorta honek haize freskoa ekarri du euskal errepublikaren eremura. Fikzioaren bidez geure erbestean hausnartzeko: “Geure besteren baitan bizitzea”, gisa ulertu adiskidea!

Azken kritikak

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Karanbola hirukoitza
Eneritz Artetxe

Amaia Alvarez Uria

Bilduma bat
Sandro Penna

Irati Majuelo

Bilduma bat
Sandro Penna

Igor Estankona

Etxeak eta hilobiak
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Aitaren etxea
Karmele Jaio

Mikel Asurmendi

Izurria
Albert Camus

Txema Arinas

Artxiboa

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Hedabideak