kritiken hemeroteka

8.264 kritika

« | »

Bilbo dub kronikak / Paddy Rekalde / Susa, 2004

Poesia nonahi topatuz Jon Kortazar / El País, 2004-06-27

Dena da poesia, artea egitea edonoren esku dago, hona hemen abangoardiaren ametsetariko bat: artearen unibertsala izateko tasuna, teknikarik ez, hitza nahiko barnean duguna espresatzeko. Gerora, garaiak lepoa eman dionean abangoardiari, eta artearen teoria kontserbadoreagoak martxan jarri direnean, hori ez zela horrela adierazi da berriro.

Paddy Rekaldek Bilbo dub kronikak poema liburuan zuzenzuzenean erantzun nahi izan dio planteamendu horri. Hiria bersortzen ari den momentuan, Rekaldek itxurako edertasuna ahaztu eta “Poesia nonahi topa daitekeela aipatu du / baldin eta bihotzeko begiak eme badituzu”. Eta Bihotzeko begiekin begiratu dio Bilbo berriari, betiko miseriak aurkitzeko asmoz.

Poesia zuzena da berea, kronika, eta narratibitatearen eta urdailera jotzera datorren ukabilkada. Pena, baina, ukabilkadak hartzera ohituta dagoen gizarte bati zuzentzen zaiola.

Paisajez eta jendez beteriko poesia da Rekaldek idatzi duena. Jonkiak, prostitutak, eguneroko bizitzak irentsi dituen gizakiak… Eta halakoa da bere paisajea ere, hiria eta prostituzioaren alorra biltzen duena. Eta hiriaren barnean ikuslearen papera da berea. Moralizatzailea ere bai, neurri txiki batean hala ere.

Ohar bat jarri behar zaio poemategiaren erdi aldean jartzen den elkarrizketa horri. Tabernan aurkitzen dira Gabriel Aresti, Celso Emilio Ferreiro eta Charles Bukowski, eta idazleen aipamenak berak adierazten du Rekalderen estetikaren pausua. Underground gisa definitzen da idazmoldea, baina, beti ere, “Gertu, bizitza ikusi nahi diat”. Horixe da helburua, propagandaren ostean ezkutatzen den pertsona isil horien abenturak kontatzea.

Egia da gaurko panoraman ikuspegi aparta erakusten duela Rekaldek, baina zenbait zertzelada aspaldian egin ziren, eta, batzuetan landu ezak —ziurrenik apropos eginda daudela— ematen dute poemak.

Azken kritikak

Maitasun kapitala
Karmele Jaio

Jon Jimenez

Bortxaketa
Joyce Carol Oates

Ibon Egaña

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Mikel Asurmendi

Ulu egiteko bolondres bila
Harkaitz Cano

Maddi Galdos Areta

Zeru-lurren liburua
Jon Gerediaga

Asier Urkiza

Itzulerak
Miren Agur Meabe

Nagore Fernandez

Independentzien eguzkiak
Ahmadou Kourouma

Irati Majuelo

Kangaroo
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Ura ez baita beti gardena
Xabi Lasa

Sara Cabrera

Zirriborroak eta gero
Askoren artean

Jose Luis Padron

Heriotzari aurrez aurre begira
Oskar Gaztelu Bilbao

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Emakume izoztua
Annie Ernaux

Asier Urkiza

Gizadiaren oren gorenak
Stefan Zweig

Nagore Fernandez

Antilletan galdurik
Kepa Larrea

Jon Jimenez

Artxiboa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

2023(e)ko maiatza

2023(e)ko apirila

2023(e)ko martxoa

Hedabideak