kritiken hemeroteka

7.023 kritika

Azken kritikak

« | »

Blackout / Xabier Montoia / Susa, 2004

Gizakiaren zitalkeriaz Alvaro Rabelli / El País, 2004-05-30

Blackout izeneko nobela argitaratu berri du Xabier Montoiak, Hilen bizimoldea trilogiaren bigarrena. Lehenak Hezur gabeko hilak hartu zuen izena 1999an. Hark kontatu zituen Jean Etxegoien soldadu miarriztarraren zorigaitzak Gerla Handian. Hark ere Frantzia eta Ipar Euskal Herriko XX mendeko historiaren ikuspegi bat zabaltzeaz gain, nobela biotan edo trilogian zehar egongo zen gai nagusia iradoki nuen: gerra da gizakiontzat eremurik latzena, gizalegea erabat hausten duena eta pertsonok barruan daramatzagun alderik ilun eta makurrenak krudelkeriaz azalarazten dituena. Horrela adierazi zuen trilogia zabaldu zuen Ellioten The Waste Land liburuko poema batek.

Blackout nobelan Etxegoien berriro dugu protagonista. Oraingo honetan naziek okupatutako Parisen. Adinaren zama hasia da sentitzen eta beste sasoi bateko idealismo apurraren arrastoa ezabatu zaio. Kirol-kronikak egiten ditu egunkari batean eta nazien okupazioan ordura arte bizitzaren asmoak betetzeko izan ez duen aukera ikusten du.

Horregatik lerratzen da okupatzaileen alde, bat egiten du Frantziako kolaborazionistekin. Horri esker egunkariko zuzendariorde egiten dute. Ez da baina testuinguru horretan egiteraino heltzen den gauza bakarra. Edozein makurkeria erabiltzeko prest egongo da desiatzen duen emakumea bereganatzeko, Miller izeneko emakumea, judu aberats baten emaztea.

Nobela osoa da Etxegoienen eta berorren lagunen jokabideen azalpena, noraino gizakia izan daitekeen hain zuria eta zitala egoera latz batean, nola besteen minari esker berez ilunak eta gizajoak diren pertsonaia batzuk heltzen diren ustezko botere batera. Aprobetxategien festa da, unean uneko egoeran mugitzen dakitenena. Baina hasierako festa ilunduz doa erabateko blackout gertatzeraino. Alemanek gerra alde duten bitartean, Etxegoieni eta bere hurkoei dena ongi joango zaie, orden berriari erabateko fedea aitortuko diote. Aitzitik, gerra galdu ahala nork bere konponbidea aurkitu beharko du, batzuek egindakoa zuritu betiko legez jarraitzeko, Etxegoienek, ostera, inolako autokritikarik egin gabe ospa egingo du egoera berriak ekarriko dituen baldintzetara egokitzearren. Azken batean gerra beste geraleku bat baino ez da izan, bere alde profitatzen jakin duena.

Azken kritikak

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Iratxe Retolaza

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Peru Iparragirre

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Javier Rojo

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak